تحليل زمينه هاي فرهنگي امكان تحقق جامعه مدني در ايران (مورد مطالعه: فضاي مجازي)

تحقيق حاضر به شناسايي و تحليل زمينه ها/پيشران ها فرهنگي امكان تحقق جامعه ي مدني در ايران با تأكيد بر فضاي مجازي مي‌پردازد. روش پژوهش، روش تحليل ساختاري است. فرايند كار در تحقيق حاضر به گونه‌اي بوده است كه در ابتدا از بررسي تحقيقات تجربي پيشين و مطالعات نظري، پيشران‌هاي كليدي و تأثيرگذار فضاي مجازي كه بر امكان تحقق جامعه مدني در جامعه ايران تاثيرگذار هستند، استخراج شده است. در مرحله بعد، از طريق نرم‌افزار Micmac به ايجاد و تحليل ماتريس تأثير متقاطع پيشران‌ها پرداخته شد. براي اين كار از نظرات 12 نفر از كارشناسان و خبرگان دانشگاه كه در زمينه فضاي مجازي، علوم سياسي، رسانه و ارتباطات و جامعه‌شناسي صاحب‌نظر بوده‌اند استفاده شده و تمامي پيشرانها در معرض داوري اساتيد صاحب‌نظر قرار گرفته است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه از بعد تاثيرگذاري پيشرانها، آگاهي‌بخشي مدني در درجه اول، گردش آزاد اطلاعات در درجه دوم، تكثرگرايي و تقويت قدرت اجتماعي نهادها و احزاب هر دو به صورت مشترك در درجه سومِ ميزان تأثيرگذاري در حوزه تحقق جامعه مدني قرار دارند. و در نهايت سه پيشران گردش آزاد اطلاعات ، شكل گرفتن گفتمان‌هاي مختلف و تقويت قدرت اجتماعي نهادها و احزاب به عنوان متغيرهاي تنظيمي و متعادل شناسايي شد به اين معني اين پيشرانها مي‌توانند در حوزه تحقق جامعه مدني موثرتر باشند و با برنامه‌ريزي و سياستگذاري بر روي اين پيشرانها مي‌توان در تحقق جامعه مدني گام برداشت.