تبيين عامليت و ساختار در گبه ها و قاليچه هاي شيري قشقايي براساس نظريه ساخت يابي گيدنز

دست‌بافته‌هاي عشايري و جامعه‌شناسي، از جمله گفتمان‌هاي مطلوب در ساحت ميان‌رشته‌اي است كه از ظرفيت قابل قبولي در گفتمان‌سازي هنرهاي بومي و قومي و دست‌يابي به معرفت آفرينندگان كُنش‌گر اين بافته‌ها، اجتماع و بستر فرهنگي كه چنين آثاري در آن‌ها خلق شده‌است، برخوردارند. در اين مقاله، گبه‌ها و قاليچه‌هاي شيري ايل قشقايي از منظر جامعه‌شناسي گيدنز و در قالب نظريه ساخت‌يابي با محوريت گزاره‌هاي ساختار و عامليت ، مورد مطالعه، بررسي و تحليل قرار خواهد گرفت. منظور از ساختار، بُعد فني دست‌بافته يعني نوع و فن بافت و چگونگي شكل‌گيري بافته‌ها و نقوش آن‌هاست كه در جايگاه ساختار اجتماعي قرار گرفته است. پرسش مطرح در اين بافته‌ها، اين است كه ساختار(قواعد و منابع) بافت با چه ساز و كاري موجب ماندگاري گبه‌ها و قاليچه‌هاي شيري و تداوم عملكرد آن‌ها شده است؟. از اين‌رو، هدف اين پژوهش، بررسي مؤلفه‌ها و عامليت‌هاي مؤثر در ساخت(بافت)، شُهرت و قدرت نمادين گبه‌ها و قاليچه‌هاي شيري قشقايي است. يافته‌هاي اين تحقيق حاكي از آن است كه مؤلفه هاي گونه‌گون از جمله ساختار و فنون بافندگي، به‌عنوان عامليت‌ها در شُهرت و ارزش‌مداري اين بافته‌ها نقش اساسي دارد. هم چنين بر مبناي اين نظريه، در فرآيند بافت و توليد دست‌بافته‌ها، نه‌تنها بافندگان به‌عنوان كنش‌گر و عامل انساني، بلكه عامليت‌هاي ديگري نيز هم‌چون حضور رنگ‌هاي طبيعي و نقوش تجريدي و انتزاعي، ويژگي ذهني‌بافي و بداهه‌بافي نيز، در به‌وجود آمدن ساخت(بافته)، مشاركت دارند. اين پژوهش كيفي و روش تحقيق توصيفي تحليلي است. شيوه گردآوري داده‌ها، كتابخانه‌اي است.