ارزيابي كارآيي توليدكنندگان پياز در سطح استان‌هاي كشور

با توجه به محدوديت منبع‌ها و عامل‌هاي توليد در بخش كشاورزي، استفاده بهينه و كارا از منبع‌ها و نهاده‌هاي موجود به منظور بهبود عملكرد كمي و كيفي محصولات كشاورزي ضروري است. در اين راستا، براي آگاهي تصميم‌گيران و برنامه‌ريزان از وضعيت مصرف نهاده‌ها و شرايط توليد، تحليل كارايي محصول‌هاي زراعي به عنوان محصول‌هاي داراي سطح زيركشت قابل توجه در كشور داراي اهميت است. بر اين مبنا، در اين پژوهش با استفاده از تحليل پوششي داده‌ها (DEA) و تحليل پوششي داده‌هاي بازه‌اي (IDEA) كارايي فني و كارايي فني خالص محصول پياز در 23 استان كشور در سال زراعي 98-1397 ارزيابي شد. براي اين منظور، هزينه شش نهاده شامل دستمزد نيروي كار، اجاره زمين، اجاره ماشين‌ها و ادوات، هزينه آب آبياري، هزينه كود و هزينه كاربرد آفت كش‌ها و يك ستاده بازده ناخالص مدنظر قرار گرفت. بازه هاي برآورد شده نشان مي دهد كه با در دسترس بودن منبع‌ها، شرايط مناسب براي افزايش كارايي همه استان‌هاي‌ توليدكننده محصول پياز فراهم است. لذا، برطرف كردن كاستي‌هاي اين استان‌ها منجر به ايجاد انگيزه لازم براي اعمال مديريت مطلوب مي‌شود. بيشترين ميزان اختلاف بين ميانگين ميزان هزينه‌هاي مصرف مطلوب و مقدار واقعي هزينه مصرف نهاده‌ها مربوط به چهار نهاده آفت‌كش، آب آبياري، زمين و نيروي كار است. نتايج به دست آمده از حل مدل IDEA نيز نشان داد كه اين مدل انعطاف‌پذيري بسيار زيادي در مقابل داده‌هاي غيردقيق داشته است. به طور كلي، نتايج نشان داد كه براي دستيابي به تخصيص بهينه عوامل‌هاي توليد، ظرفيت و توان بالقوه‌اي بين استان‌هاي كشور وجود دارد، لذا، برنامه‌ريزي و مديريت مناسب نهاده‌هاي توليد با اولويت نهاده‌هايِ داراي بيشترين عدم كارايي همراه با استفاده از آموزه‌هاي و تجربه‌هاي توليدكنندگان استان‌هاي كارا، ضروري است.