تأثير كود فسفر و قارچ مايكوريزا بر ويژگي‎هاي رشدي ريشه و صفات فيزيولوژيك ارقام مختلف گندم دوروم(Triticum turgidum var. durum) تحت شرايط ديم

به منظور بررسي تأثير قارچ مايكوريزا و كود فسفر بر برخي ويژگي‎هاي رشدي ريشه و صفات فيزيولوژيك گندم دوروم در شرايط ديم، آزمايشي مزرعه‎اي به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‎‎هاي كامل تصادفي با سه تكرار در مزرعه‎ مركز تحقيقات كشاورزي سرابله در سال زراعي 98-1397 انجام شد. چهار رقم گندم دوروم (دهدشت، ذهاب، ساورز و ساجي) به عنوان فاكتور اول و پنج سطح منبع كودي (عدم مصرف كود، 25 و 50 كيلوگرم در هكتار كود شيميايي فسفر، قارچ مايكوريزا و تركيب قارچ مايكوريزا +25 كيلوگرم در هكتار كود شيميايي فسفر) به عنوان فاكتور دوم در نظر گرفته شدند. نتايج نشان داد كه برهمكنش رقم×منابع كودي بر ويژگي‎هاي رشدي ريشه و صفات فيزيولوژيك معني‎دار بود. به‎طوري‎كه بيشترين سطح (افزايش 61/7 درصدي نسبت به تيمار شاهد)، حجم مخصوص (افزايش 91 درصدي نسبت به تيمار شاهد)، تراكم بافت (افزايش 96/4 درصدي نسبت به تيمار شاهد) و تراكم حجم ريشه (افزايش 87/1 درصدي نسبت به تيمار شاهد) و بعلاوه كلروفيل a و b (بترتيب افزايش 86/7 و 89/04 درصدي نسبت به تيمار شاهد) و پرولين (افزايش 81/9 درصدي نسبت به تيمار شاهد) از رقم ساجي با اعمال تيمار تركيبي مايكوريزا و 25 كيلوگرم در هكتار فسفر به دست آمد. به نظر مي‎رسد قارچ مايكوريزا در شرايط ديم علاوه بر كاهش مقدار كاربرد كود شيميايي فسفر مي‎تواند از طريق توسعه سيستم ريشه‎اي و افزايش سطح ريشه و حجم ريشه، جذب آب و عناصر غذايي را افزايش دهد و با افزايش پرولين و قندهاي محلول سبب مقاومت بيشتر گندم به كم‎آبي در شرايط ديم شود.