شناسايي عوامل موثر بر كاهش ميل به ازدواج با استفاده از نظريه زمينه‌اي

ازدواج قراردادي اجتماعي بوده كه در متن آن، يك زن و يك مرد براساس تعهدات قانوني، شرعي و اخلاقي تصميم مي‌گيرند در ساختار زن و شوهر با هم زندگي كنند. هدف پژوهش حاضر شناسايي عوامل موثر بر كاهش ميل به ازدواج با استفاده از نظريه زمينه‌اي بوده است. نمونه پژوهش حاضر 15 نفر از دانشجويان مجرد دانشگاه آزاد اسلامي واحد الكترونيكي در نيمسال اول سال تحصيلي 2-1401 بوده و به منظور جمع‌آوري داده‌ها از مصاحبه نيمه‌ساختارمند استفاده شد. قلمروز زماني پژوهش مهرماه سال 1401 و روش تحليل داده‌ها، براساس نظريه زمينه‌اي (گراندد تئوري) با طرح سيستماتيك اشتروس و كوربين (1990) بوده است. يافته‌ها نشان داد عواملي همچون رفتاري، روانشناختي، اقتصادي، فرهنگي، سلامت جسمي و تحصيلي مهم‌ترين عوامل عِلّي؛ عوامل فرهنگي-اجتماعي و مذهبي، مهم‌ترين عوامل زمينه‌اي؛ عوامل اقتصادي، فرهنگي-اجتماعي، خانوادگي و سياسي مهم‌ترين عوامل مداخله‌گر در كاهش ميل به ازدواج بوده‌اند كه اگر در راستاي آن، راهبردهاي اقتصادي، فرهنگي-اجتماعي، شخصي-خانوادگي، مذهبي و شغلي-تحصيلي بكار گرفته شوند، مي‌توان پيامدهاي اجتماعي-فرهنگي، سلامت جسمي-رواني و نظامي-سياسي را انتظار داشت. مطابق يافته‌هاي پژوهش؛ براساس فراواني مشاهده شده، از بين عوامل ذكر شده، عامل مهم كاهش ميل به ازدواج در درجه اول رفتاري؛ در درجه دوم روانشناختي، سپس اقتصادي شناسايي شده‌اند و در صورتي كه راهبردهاي اقتصادي و فرهنگي مناسب اتخاذ شوند، پيامدهاي مطلوب رخ خواهند داد. از اين رو تدوين مشاوره‌هاي مطلوب براي جوانان مي‌تواند نقش مهمي در بهبود اين مساله داشته باشد. همچنين، اين بررسي مي‌تواند براي مراكز مشاوره و روانشناسي به منظور تدوين و طراحي محتواي همسو با ارزش‌هاي جامعه ايراني-اسلامي و مسائل موجود در اين حوزه مفيد واقع شود.