ﺑﺮآورد ﻣﯿﺰان ﺷﯿﻮع و ﺑﺮرﺳﯽ ﻓﺎﮐﺘﻮرﻫﺎي ﻣﺤﯿﻄﯽ و ژﻧﺘﯿﮑﯽ ﺑﯿﻤﺎري ورم ﭘﺴﺘﺎن و ﻣﺘﺮﯾﺖ در ﮔﺎوﻫﺎي ﻫﻠﺸﺘﺎﯾﻦ

زمينه مطالعاتي: طول عمر گاوها در سود دهي يك مزرعه شيري اهميت بسزايي دارد و حذف گاوها در نتيجه اختلالات اصلي سلامتي خطر مهمي است كه امروزه سيستمهاي توليدي را تهديد مي‌كند. ظهور اين اختلال‌ها مي تواند به بخش‌هايي از قبيل فاكتورهاي محيطي و مديريتي ربط داده شود. اما، مداركي دال بر وجود يك جزء ژنتيكي نيز براي هر كدام وجود دارد.هدف: هدف از اين مطالعه گزارش آماري از ميزان شيوع دو بيماري مهم ورم پستان باليني و متريت ، بررسي عوامل محيطي و ژنتيكي موثر بر اين بيماريها، تخمين وراثت پذيري صفات بيماري و اندازه گيري همبستگي ميان صفات بيماري و توليدي در يك گله تجاري گاو هلشتاين است. روش كار: به منظور اين پژوهش اطلاعات تندرستي و توليدي گله ي 1600 رأسي گاو هلشتاين در استان آذربايجان شرقي و همچنين اطلاعات شجره اي اين حيوانات مورد بررسي و آناليز قرار گرفت. داده ها از تعداد جمعاً 5052 دوره ي شيردهي از 1796 رأس گاو هلشتاين فريزين كه در فواصل زماني 1388 1384 زايمان كرده بودند گرفته شده است. در اين مطالعه با استفاده از متغيرهاي توليد شير305روز، نوبت زايش، سال گوساله زايي،فراواني وقوع دو بيماري ورم پستان باليني و متريت در دام ها با استفاده از نرم افزار SAS با به كارگيري رويه ي لجستيك پيش بيني شده است. داده هاي توليدي به كار رفته براي آناليز مربوط به همان دوره ي شيردهي است كه گاو در آن به عنوان دارنده يا فاقد يك بيماري ثبت شده است. يك گاو براي تمام بيماري هايي كه در سرتاسر همه ي دوره ي شيردهي اش اتفاق افتاده است مورد بررسي قرار گرفته است. پارامترژنتيكي برآورد شده در اين تحقيق وراثت پذيري صفات بيماري بوده واين برآوردها با به كارگيري نرم افزار ASRmlصورت گرفته است. نتايج: درصد حيوانات مبتلا در گله براي ورم پستان 3.11 درصد و براي متريت 1.67 درصد بدست آمد كه متريت نرخ وقوع پايينتري نسبت به ورم پستان دارد. همچنين ميانگين فاصله زايش تا وقوع بيماري 129.5 روز براي ورم پستان و 167.3 روز براي متريت به دست آمد نتيجه گيري نهايي: تجزيه و تحليل ارتباط بين شيوع متريت و شير 305 روز، نوبت زايش، سال گوساله زايي و فصل گوساله زايي نشان داد كه هيچكدام از فاكتور هاي خطر بررسي شده اثري بر روي وقوع بيماري ورم پستان باليني نداشتند. بيماري متريت وراثت پذيري كمتري نسبت به بيماري ورم پستان باليني دارد.