نگاهي به تعريف «معنا» و «واقعيت» نزد ژان بودريار و بازتاب آن در هنر پست مدرن

پست مدرنيسم، چه در نظريه و چه در هنر، با وضعيتي معناگريز و شناخت ناپذير مواجه است و تعيّن ستيزي و عدم قطعيت از بن مايه هاي اصلي آن به‌شمار مي آيد. بودريار به‌عنوان يكي از اثرگذارترين نظريه پردازان و ناقدان پست مدرنيسم، محور اصلي بحث خود را نقد رسانه هاي ارتباطي جديد، بي معنا شدن نشانه ها و طرح مباحثي چون بيش واقعيت، از دست رفتن واقعيت و وانموده ها قرار داده است. او ضمن به چالش كشيدن پيكربندي فرهنگي دوره پست مدرن، بر اين باور است كه در دنياي امروز هر چه رسانه هاي مجازي پيشرفت كرده و به واسطه آن حجم اطلاعات فزوني يافته، دلالت و معنا تنزل يافته است؛ به طوري كه در عصر حاضر ديگر دست‌يابي به واقعيت ناممكن گرديده است. گرچه نظريات وي توسط برخي انديشمندان به صورت جدي نقد شده اند، اما هم‌چنان يكي از موثرترين آرا در انديشه پسامدرن به‌شمار مي آيد. مقاله حاضر، با روش توصيفي ـ تحليلي صورت گرفته و ضمن شرح نظريات بودريار در باب معنا و واقعيت آثار برخي هنرمندان را از منظر آراي اين متفكر مورد خوانش و تحليل قرار داده است. طبق يافته هاي پژوهش، مباحثي چون ناپديدي معنا و از دست رفتن واقعيت در آثار بولين، بيش واقعيت و وانموده در پيكره هاي هانسون و ادي، تسلط همه جانبه فضاي مجازي در آثار پايك، تضارب ميان واقعيت و تصوير در اثري از مالر و فضاي متكثر در منظره سازي هاي ادواردز و هم‌چنين آثار فتوكلاژ هاكني، ضمن مشابهت مفهومي با تعاريف بودريار از «معنا» و «واقعيت»، همگي مويد تعامل ميان نظريه و عمل در مصاديق هنر پست مدرن هستند.