اثر سامانه‌هاي آبياري قطره‌اي سطحي و زيرسطحي بر عملكرد، اجزاي عملكرد و بهره‌وري آب برنج

با توجه به خشك‌سالي، امنيت آبي و غذايي كشور با چالش هايي سخت روبه رو است و احياي آن نيازمند برنامه ريزي دقيق اجرايي و استفاده از دانش علمي و فناوري هاي روز مانند سامانه‌هاي نوين آبياري به‌عنوان ابزاري كارا براي مصرف بهينه آب مي باشد. بر همين اساس، اين پژوهش با هدف بررسي عملكرد، اجزاي عملكرد و بهره‌وري آب برنج رقم هوندا در دو سامانه آبياري قطره‌اي سطحي و زيرسطحي در مزرعه شاليزاري واقع در كياسر در استان مازندران در بهار و تابستان سال 1401 انجام شد. اين آزمايش به صورت كرت هاي خردشده نواري در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با شش تيمار در سه تكرار در 18 كرت به ابعاد دو در سه متر انجام شد. تيمارها شامل آبياري قطره‌اي نواري سطحي با فاصله نوار 25، 50 و 75 سانتي‌متر و آبياري قطره اي زيرسطحي در عمق 30 سانتي متري از سطح خاك و با همان فواصل نوار. نتايج نشان داد كه طول خوشه، تعداد پنجه، ارتفاع بوته و طول ريشه در تيمارهاي آبياري نواري سطحي به ترتيب 1/2 سانتي متر (6/8%)، 8/19 (49/8%)، 6/9 سانتي متر (8/2%) و 1 سانتي‌متر (6/9%) نسبت به تيمارهاي آبياري قطره اي زيرسطحي افزايش معني دار داشت. عملكرد دانه، شاخص برداشت، بهره وري فيزيكي و به ره وري اقتصادي در تيمارهاي آبياري نواري سطحي به ترتيب 1664 كيلوگرم در هكتار (40/8%)، 4/7% (14/1%)، 0/27 كيلوگرم بر مترمكعب (38/5%) و242363 ريال بر مترمكعب (38/4%) نسبت به تيمارهاي آبياري قطره اي زيرسطحي افزايش معني دار داشت. حداكثر عملكرد دانه و شاخص برداشت برابر5834 كيلوگرم در هكتار و40% در فاصله نوار 25 سانتي متر مشاهده شد. حداكثر بهره وري فيزيكي برابر 0/93 كيلوگرم بر مترمكعب در فاصله نوار 50 سانتي متر مشاهده شد. با افزايش فاصله نوار از 25 سانتي متر به 50 سانتي متر، بهره وري فيزيكي 22% افزايش يافت. سپس با فاصله گرفتن بيشتر از نوار، مقدار بهره وري فيزيكي كاهش يافت. حداكثر بهره وري اقتصادي نيز برابر836951 ريال بر مترمكعب در فاصله نوار سطحي 50 سانتي متر مشاهده شد.