نقش حكمراني خوب در مديريت و كاهش مخاطرات حوضۀ رودخانه‌اي قرّانقوچاي

مخاطرات با منشأ انساني مهم‌ترين عامل تنش بين ذي‌نفعان است. از دورۀ پهلوي دوم، معتمدان محلي كه ذي‌نفع و ناظر بر آب بودند از چرخۀ نظارت و حكمراني خارج شدند و در پي آن مخاطرات با منشأ مديريتي رو به افزايش گذاشت. از اين‌رو شناسايي آنها براي اعمال حكمراني در حوضه‌هاي رودخانه‌اي از اهميت زيادي برخوردار است. پژوهش حاضر به روش تحليلي و با هدف ارزيابي نقش نظام حكمراني خوب در مديريت مخاطرات و تنش‌هاي حوضۀ رودخانۀ قرّانقوچاي براساس نظريۀ حكمراني چندسطحي و مديريت يكپارچۀ منابع آب انجام گرفته است. رابطۀ مؤلفه‌هاي تحقيق شامل مخاطرات چالش‌برانگيز حوضه در حكمراني، تنش حوضه‌اي و حكمراني خوب و زيرمتغيرهاي آنها شامل سيزده شاخص به‌صورت ميداني و پرسشنامه‌اي از 80 نفر از ذي‌نفعان و مديران محلي بررسي و مشخص شد. براساس نتايج در آزمون رابطۀ بين متغير الگوي حكمراني خوب محلي با ميزان مخاطرات حوضۀ قرّانقوچاي در سطح معناداري 0.005، همبستگي 0.29- به‌دست آمد؛ بدين معنا كه هرچه نظام حكمراني خوب محلي رودخانه‌اي تضعيف شود، مخاطرات حوضه افزايش مي‌يابد، در آزمون بين متغيرهاي تنش و مخاطرات حوضه در سطح معناداري 0.001 همبستگي 0.36 به‌دست آمد كه نشان داد بين ميزان تنش و مخاطرات در حوضۀ رودخانه قرّانقوچاي رابطۀ معنادار و مثبت برقرار است و با افزايش مخاطرات بر تنش‌ها نيز افزوده مي‌شود. در آزمون متغير تنش با حكمراني خوب محلي رودخانه‌اي در سطح معناداري 0.2 ضريب همبستگي 0.09 به‌دست آمد كه بيانگر نبود رابطه است. همچنين مشخص شد كه با توجه به همبستگي بين متغيرهاي حكمراني با ميزان مخاطرات و تنش، طراحي، اجرا و به‌كارگيري الگوي حكمراني خوب مشاركتي و مديريت يكپارچۀ حوضه مي‌تواند پاياني بر روند فزاينده و پيچيدۀ مخاطرات حوضۀ قرّانقو باشد.