ارائه و ارزيابي مدل مديريت دانش طب بومي در منطقه مكران

هدف: حوزه طب بومي يكي از مهم‌ترين حوزه‌‌هاي دانش بومي است كه با وجود كاربرد بسيار بالاي آن و تمايل بالاي مردم بومي به بهره‌گيري از آن، در معرض نابودي قرار دارد. از اين‌رو، هدف پژوهش حاضر ارائه مدلي براي مديريت دانش طب بومي است. روش‌: پژوهش حاضر از نوع كاربردي بوده كه با رويكرد تركيبي اكتشافي انجام شد. در بخش كيفي، جامعه آماري پژوهش كارشناسان و صاحب‌نظران آشنا با دانش بومي منطقه مكران بودند كه اعضاي نمونه پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند. داده‌هاي كيفي با انجام مصاحبه نيمه‌ساختار يافته گردآوري و با استفاده از روش تحليل مضمون تحليل شدند. جامعه آماري بخش كمّي پژوهش نيز تركيبي از كارشناسان حوزه طب بومي و استادان و دانشجويان دانشكده‌هاي پزشكي از جمله دانشكده طب سنتي بودند كه اعضاي نمونه پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌اي انتخاب گرديد. براي گردآوري داده‌‌هاي كمّي نيز از پرسشنامه محقق‌ساخته بهره گرفته شد كه كار تحليل داده‌هاي كمّي و بررسي برازش مدل پژوهش با استفاده از روش معادلات ساختاري و با كمك نرم‌افزار آموس انجام گرفت. يافته‌ها: با تحليل داده‌هاي كيفي، 64 كد اوليه براي مؤلفه‌هاي مدل مديريت دانش طب بومي شناسايي شدند كه اين كدها در قالب 14مقوله فرعي و 5 مقوله اصلي دسته‌بندي گرديدند. برازش مدل اوليه پژوهش با كمك روش معادلات ساختاري نشان داد، مدل مديريت دانش طب بومي منطقه مكران از برازش بالايي برخوردار است.بر اين اساس، 5 بُعد توليد دانش، كسب دانش، توسعه و تسهيم دانش، انتقال دانش و ثبت و ضبط دانش به عنوان ابعاد مدل مديريت دانش طب بومي منطقه مكران ارائه شدند. نتيجه‌گيري: با توجه به ظرفيت بسيار بالاي منطقه مكران در حوزه دانش طب بومي، پژوهش حاضر با ارائه مدلي براي مديريت آن، زمينه مديريت كارآمدتر اين دانش را فراهم نموده است. افزون بر آن، پژوهش حاضر مي‌تواند مبنايي براي انجام پژوهش‌هاي بيشتر در اين حوزه باشد و باعث توسعه دانش نظري اين حوزه به ويژه در رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسي شود.