بررسي شوخ‌طبعي محاوره‌اي در يك برنامۀ تلويزيوني: «دورهمي»

با وجود اهمّيّت شوخ طبعي به عنوان يكي از وجوه  فرهنگي و اجتماعي، بيشتر پژوهش‌هاي اين حوزه به بررسي شوخ طبعي به صورت مجزا از بافت پرداخته، عمدتاً به تحليل لطيفه‌هاي آماده محدود شده است در حالي كه شوخ طبعي محاوره‌اي محصول تعامل مشترك سخنور و مخاطب آن است. در اين راستا، هدف پژوهش حاضر در حوزۀ زبان و فرهنگ بررسي شوخ طبعي محاوره‌اي در زبان فارسي است. داده‌ها به طور تصادفي از هشت برنامه‌ گفت وگومحور تلويزيوني «دورهمي» كه در سال ۱۳۹۷ از شبكۀ نسيم پخش شد جمع آوري شده است. در ادامه، گفت وگوي ميزبان و مهمانان زن و مرد بر اساس چارچوب شوخ طبعي محاوره اي داينل (2009) تجزيه و تحليل شد. يافته‌ها نشان مي‌دهد فراواني راهبردهاي شوخ طبعي در مهمانان مرد به ۲۵۸ مورد و مهمانان زن به ۲۲۰ مورد مي رسد. همچنين، نتايج نشان مي دهد مردان، به ترتيب، بيشتر از بذله‌گويي، حكايت و استهزا كردن و زنان بيشتر از استهزا كردن، بذگه لويي، حكايت و خود كوچك انگاري در گفت وگو استفاده كرده اند. يافته‌هاي پژوهش همچنين نشان مي‌دهد مهمانان از راهبرد خوارانگاري در گفت وگو با ميزبان مرد استفاده نكرده‌اند و، در مقابل، ميزبان مرد نيز در گفت وگو با هيچ يك از مهمانان از راهبرد خودكوچك انگاري استفاده نكرده است.