ارزيابي عملكرد دانه، بهره وري آب و تحمل به شوري لاين‌هاي اميدبخش گندم نان

اصلاح ارقام متحمل با استفاده از روش‌هاي به‌نژادي و گزينش جزو روش‌هاي موثر در توليد و بهره‌برداري از خاك و آب شور به شمار مي‌رود. بيست رقم و لاين گندم در دو محيط شور و بدون تنش شوري (به ترتيب با هدايت الكتريكي آب آبياري 8/2 و 3/3 دسي‌زيمنس بر متر) و طي دو سال زراعي 1400-1398 در ايستگاه تحقيقات كشاورزي محمديه، مركز تحقيقات كشاورزي خراسان جنوبي، در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار ارزيابي گرديدند. نتايج نشان داد لاين‌هاي گندم واكنش متفاوتي نسبت به تنش شوري داشتند. تنش شوري به ترتيب منجر به كاهش 4/6، 21/9 و 21/4 درصدي ارتفاع بوته، عملكرد دانه و بهره‌وري آب در گندم در مقايسه با شرايط بدون تنش شوري گرديد. تجزيه خوشه‌اي منجر به قرارگيري ارقام برزگر و نارين و لاين‌هاي 3، 4 و 18 در گروه اول گرديد كه در آن لاين‌هاي مذكور از تعداد روز تا ظهور سنبله كمتر و در مقابل از تعداد روز تا رسيدگي و همچنين دوره پر شدن دانه، وزن هزار دانه و عملكرد دانه بيشتر از ميانگين كل برخوردار بودند. با توجه به نتايج همبستگي، شاخص‌هايي كه قادر به گزينش ارقام و لاين‌هاي متحمل با عملكرد بالا و پايدار در هر دو محيط هستند شامل MP، GMP، STI و HM مي‌باشند. بر اين اساس، لاين‌هاي 14، 13 و 20 به ترتيب حساس‌ترين و ارقام شاهد برزگر و نارين و لاين شماره 10 به ترتيب متحمل‌ترين ارقام و لاين‌ها به تنش شوري شناسايي شدند.