اثرات محلول‌پاشي اسيد هيوميك، ويتاسپرين و سولفات روي بر عملكرد و محتوي كلروفيل گندم ديم در شرايط آب و هوايي استان كردستان

يكي از روش هاي مؤثر در كاهش اثرات تنش خشكي و برطرف نمودن كمبود عناصر غذايي، محلو لپاشي تركيبات آلي و معدني است مطالعه حاضر با هدف بررسي اثرات محلول‌پاشي تركيبات آلي و معدني مختلف بر خصوصيات فيزيولوژيكي، عملكرد و اجزاي عملكرد گندم ديم (رقم آذر 2) در اراضي ديم شهر زرينه در20 كيلومتري شهرستان ديواندره واقع در استان كردستان در سال‌هاي زراعي 98-1397 و 99-1398 در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با 8 تيمار در 4 تكرار انجام شد. تيمار‌هاي مورد استفاده در اين پژوهش شامل، شاهد (بدون محلول‌پاشي)، محلول‌پاشي ويتاسپرين (با غلظت 1 در هزار)، محلول‌پاشي اسيد هيوميك (با غلظت 1 در هزار)، محلول‌پاشي سولفات روي (با غلظت 3 در هزار)، محلول‌پاشي ويتاسپرين+اسيد هيوميك، محلول‌پاشي ويتاسپرين+سولفات روي، محلول‌پاشي اسيد هيوميك+سولفات روي و محلول‌پاشي اسيد هيوميك+سولفات روي+ويتاسپرين بودند كه در دو مرحله طويل شدن ساقه‌ها و ظهور سنبله اعمال شدند. نتايج تجزيه واريانس داده‌ها نشان داد كه اثرات برهم-كنش سال×محلول‌پاشي بر عملكرد دانه معني‌دار بود. مقايسه ميانگين داده‌ها نشان داد كه محلول‌پاشي ويتاسپرين+سولفات روي در هر دو سال زراعي باعث افزايش معني‌دار عملكرد دانه شد به‌طوري كه در سال زراعي 98-97، عملكرد دانه را از 125/93 گرم بر متر مربع به 143/62 گرم بر متر مربع (14/04 درصد افزايش) و در سال زراعي 99-98، عملكرد دانه را از 120/72 گرم بر متر مربع به 153/40 گرم بر متر مربع (27/07 درصد افزايش) بهبود بخشيد. از دلايل افزايش عملكرد در اثر محلول‌پاشي ويتاسپرين+سولفات روي مي‌توان به بهبود محتواي كلروفيل، افزايش تعداد سنبله در واحد سطح، افزايش عملكرد بيولوژيك و افزايش وزن هزار دانه اشاره كرد. بنابراين مي‌توان محلول‌پاشي ويتاسپرين + سولفات روي را جهت بهبود عملكرد دانه در گندم ديم پيشنهاد كرد.