پاسخ كمي و كيفي عملكرد ذرت دانه‏ اي تحت تاثير روش‌هاي خاك‏ورزي و مصرف نيتروژن

ارتباط كشاورزي حفاظتي با روش‌هاي خاك‌ورزي و كاربرد نيتروژن، براي درك بهتر نقش آنها در عملكرد آگرو اكوسيستم‌ها حياتي مي باشد. به همين منظور آزمايشي به‏صورت كرت‌هاي خرد شده در قالب طرح پايه بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سال‌هاي 1398-1396 در شهرستان دره شهر، استان ايلام انجام شد. تيمارهاي آزمايش شامل سه روش خاك‌ورزي شامل خاك‌ورزي حفاظتي (استفاده از خاك ورز مركب و فاروئر)، متداول (يكبار گاو آهن برگردان دار+ يكبار ديسك+ فاروئر) و فشرده (دوبارگاو آهن برگردان دار+ دوبار ديسك+ فاروئر) بعنوان عامل اصلي و نيتروژن در پنج سطح شامل عدم مصرف و مصرف 50 ، 100 ،150 و 200 كيلوگرم در هكتار كود‌ شيميايي اوره در كرت فرعي بود. نتايج نشان داد كه بيشترين عملكرد دانه (7615 كيلوگرم در هكتار) با روش خاك‏ورزي حفاظتي بدست آمد كه نسبت به خاك‏ورزي فشرده و خاك‏ورزي متداول به ترتيب 22/3و 5/8 درصد افزايش نشان داد. همچنين، مصرف 200 كيلوگرم در هكتار نيتروژن بيشترين عملكرد دانه را دارا بود كه نسبت به حالت عدم مصرف نيتروژن 21 درصد افزايش نشان داد. نتايج مقايسه ميانگين نشان داد كه در تيمار خاك‏ورزي متداول محتوي كلروفيل a ، b و كل نسبت به خاك‏ورزي فشرده به ترتيب 8/4، 23/7 و 12/6درصد افزايش نشان داد. مقايسه ميانگين تيمار نيتروژن نشان داد كه بيشترين كلروفيل b ،a و كل در مصرف 150 كيلوگرم در هكتار نيتروژن به ترتيب به ميزان 10/92، 3/59و 14/51 ميلي گرم بر گرم وزن تر بدست آمد. در مصرف 200 كيلوگرم در هكتار نيتروژن بيشترين غلظت نيتروژن ماده خشك برگ (1/27درصد) بدست آمد. همچنين نتايج نشان داد كه در تيمار سال دوم و خاك ورزي حفاظتي بيشترين نيتروژن ماده خشك برگ به ميزان 1/25 درصد و كمترين ميزان نيز در تيمار سال اول و خاك ورزي متداول به ميزان 1/1 درصد بدست آمد. با توجه به نتايج اجراي خاك‌ورزي حفاظتي نسبت به نظام خاك‌ورزي متداول و فشرده اثر سودمند تري بر افزايش خصوصيات رشد، عملكرد كمي و كيفي و اجزاي عملكرد داشت.مي توان اظهار كرد كه اجراي خاك ورزي حفاظتي قادر است به جذب نيتروژن كمك كرده كه اين امر باعث بهبود عملكرد مي شود.