تاثير نوع كشت، روش آبياري و نوسانات آب زيرزميني بر تغييرات برخي ويژگي‌هاي فيزيك وشيميايي خاك (مطالعه موردي: داراب فارس)

مقدمه: براي دستيابي به مديريت پايدار و تحقق كشاورزي پايدار در سطح جهاني، برنامه ريزي لازم است.آگاهي از تغييرات و تحولات كاربري زمين در يك دوره زماني با استفاده از روش هاي تشخيص تغيير براي نشان دادن روند تغيير در طول زمان بسيار مهم است . با توجه به روند خشكسالي ها و تخريب ها در شهرستان داراب، هدف اين پژوهش كاربري اراضي بر اساس شناخت ظرفيت توليد اراضي و تخصيص آن به بهترين و سودآورترين نوع كاربري مي باشد.روش : در اين تحقيق نمونه گيري از 36 نقطه انجام شد. محصولات شامل گندم، مركبات، پنبه، انار، گل محمدي، پسته، جو، يونجه، چغندر و لوبيا مي باشد. آزمايشات و آناليزهاي مربوط به آب و خاك در آزمايشگاه هاي شهرستان داراب انجام شد. در ابتدا نوع آبياري شامل چهار نوع آبياري قطره‌اي، نواري، باراني و نواري شناسايي شد و بر اساس آن هفت عامل pH، EC، OC، TNV ، N، P2O5، K2O اندازه‌گيري شد. در مرحله بعد عمق چاه و حجم برداشت سالانه آب مشخص شد و بر اساس آن تغييرات املاح خاك مورد بررسي قرار گرفت . براي بررسي رابطه بين متغيرها از آزمون هاي همبستگي پيرسون استفاده شد.يافته ها: در آبياري باراني pH و ECدر حد استاندارد، مقدار TNV بالاتر از استاندارد، OC ، P2O5 و N كمتر از استاندارد، است. در آبياري قطره اي pH در يك نمونه بيشتر از 8 و يك نمونه كمتر از 7 و در ساير موارد بين 7 تا 8، مقدار EC در دو مورد بالاتر از شوري خاك استاندارد و مقدار TNV تنها در 5 نمونه كمتر از استاندارد بود. OC، N وK2O در همه موارد كمتر از استاندارد ، P2O5 تنها در 5 مورد در حد استاندارد بود. تجزيه و تحليل داده هاي مربوط به آبياري نواري نشان داد كه pH خاك در همه موارد بين 7 تا 8، EC در 7 مورد استاندارد ، ميزان T.N.V در 7 نمونه كمتر از استاندارد بود. مقدار O.C ، N ، K2O و P2O5خاك در همه موارد كمتر از مقدار استاندارد بود. داده هاي قطره نواري نشان داد كه pH خاك در 3 نمونه بين 7 تا 8 و يك نمونه كمتر از حد استاندارد بود. مقدار EC در يك مورد كمتر از شوري استاندارد خاك، مقدار TNV ، OC ، N و K2O  در همه نمونه ها كمتر از استاندارد، و مقدار P2O5 در يك مورد در حد استاندارد است. ضريب همبستگي بين حجم برداشت سالانه آب از هر چاه و نوسانات تغييرات خاك نشان داد، در اراضي مورد آزمايش رابطه بين حجم برداشت آب با O.C، pH، EC، S.P، T.N.V منفي و همبستگي با P2O5، K2O ، N مثبت بود. ضريب همبستگي بين عمق چاه و نوسانات تغييرات خاك نشان داد، رابطه بين حجم برداشت آب با O.C، pH، EC، SP، TNV منفي و همبستگي با N، P2O5، K2O مثبت بود.نتيجه گيري: روش هاي آبياري در اين تحقيق نشان داد كه بهترين وضعيت pH در آبياري نواري و باراني ، EC در آبياري باراني، T.N.V در آبياري نواري و P2O5 در آبياري قطره اي بود. OC، N و K2O در همه آبياري ها استاندارد نبود. مقدار حجم برداشت و عمق چاه هاي آبياري ارتباط چنداني با نوسانات املاح خاك نداشت. بنابراين نتيجه گيري مي شود كه اين موارد  تاثير كمي بر نوسانات املاح خاك دارد.