تحليل ساختاري توسعه شهري كلان شهر اهواز با رويكرد آينده پژوهي

امروزه چالش‌هاي زندگي نوين شهري و مشكلات محيطي و اجتماعي موجب روي آوردن به رويكرد آينده‌پژوهي در برنامه‌ريزي شهري و بهره‌گيري از ابزارهاي گوناگون براي ساختن آينده‌ي مطلوب شده است. پژوهش حاضر با بهره گيري از تكنيك تحليل اثرات متقاطع كه يكي از روش‌هاي متداول در آينده‌پژوهي است و با استفاده از نرم‌افزار ميك مك به تحليل مؤلفه‌هاي توسعه‌ي شهري در كلان‌شهر اهواز پرداخته است. در ادامه با استفاده از روش دلفي 37 مؤلفه به عنوان شاخص‌هاي توسعه‌ي شهري استخراج شد. نتايج حاكي از اين است كه در صفحه پراكندگي شش دسته (عوامل تأثيرگذار، عوامل ريسك، هدف، عوامل تأثيرپذير و عوامل مستقل، تنظيم‌كننده) قابل شناسايي هستند. در نهايت از ميان 37 عامل كليدي، پس از بررسي ميزان تأثيرگذاري اين عوامل بر يكديگر و بر وضعيت آينده كلان‌شهر اهواز با روش‌هاي مستقيم و غيرمستقيم، 13 پيشران مؤثر و كليدي از جمله؛ جمعيت، توزيع عادلانه‌ي خدمات شهري، توسعه‌ي صنعت گردشگري، ساماندهي محورهاي ويژه‌ي گردشگري، ساماندهي مناطق حاشيه‌نشين، كنترل آلودگي هوا و ارتقاي بهداشت محيطي، گسترش فضاي باز عمومي و ايجاد مراكز فراغتي، فراهم آوردن سطح مناسب رشد اقتصادي، ارتقاي كيفيت زندگي در بافت فرسوده‌ي شهري، ساماندهي و بهسازي بافت فرسوده، گسترش كارگاه‌هاي كوچك و زودبازده، توانمندسازي سازمان‌هاي مردم‌نهاد، توسعه‌ي مراكز تفريحي و گردشگري كه بيش ترين نقش را در وضعيت آينده‌ي توسعه‌ي شهري اهواز دارند، مشخص شدند و به عنوان عوامل و پيشران‌هاي مؤثر بر توسعه‌ي شهري اهواز انتخاب شدند. در ادامه نتايج نشان داد كه عوامل توسعه‌ي صنعت گردشگري، ساماندهي مناطق حاشيه‌ي شهر در وضعيت ريسك قرار دارند. عوامل جمعيت، توزيع عادلانه‌ي خدمات شهري، توسعه‌ي صنعت گردشگري، بيش ترين ميزان تأثيرگذاري بر فرآيند توسعه‌ي شهري كلان‌شهر اهواز را خواهند داشت.