تحليل نقش گردشگري مذهبي اربعين در توسعه‌ي پايدار شهرهاي گذرگاهي- مرزي (مطالعه‌ي موردي: شهر مهران)

گردشگري مذهبي عامل بسيار مهمي در توسعه ي شهرها محسوب مي شود؛ زيرا توان بالايي براي جذب گردشگران دارد و يكي از مهم ترين و پررونق ترين گونه هاي گردشگري است كه اثرات قابل توجهي را در ابعاد مختلف جوامع برجاي گذاشته است. امروزه در اقتصاد بسياري از كشورها كه با صادرات تك محصولي مانند نفت مواجه هستند، گردشگري مذهبي مي تواند درآمدهاي بسياري براي مناطق گردشگري داشته باشد. شهر مهران يكي از مناسب ترين شهرهاي گذرگاهي- مرزي براي فعاليت هاي گردشگري - زيارتي؛ به ويژه به عنوان گذرگاه مرزيِ كنگره ي عظيم اربعين و تردد عمده ي زائران عتبات عاليات و از مطمئن ترين مناطق غرب كشور براي فعاليت هاي تجاري و اقتصادي است؛ بنابراين ضرورت دارد توسعه ي آن در بستر برنامه ريزي صحيح و مديريت اصولي قرار بگيرد تا توسعه ي پايدار شهري در آن نمود فضايي پيدا كند. هدف پژوهش حاضر سنجش و ارزيابي نقش گردشگري مذهبي در توسعه ي پايدار شهر مهران است، نوع پژوهش كاربردي و روش آن توصيفي- تحليلي است كه در آن از روش هاي پيمايشي و اسنادي استفاده شده است. جامعه ي آماري اين پژوهش 17435 نفر ساكن در شهر مهران و تعداد 376 نمونه است كه با استفاده از فرمول كوكران برآورد شده است. براي انتخاب نمونه هاي آماري از روش نمونه گيري تصادفي ساده و براي تجزيه و تحليل اطلاعات از آزمون T تَك نمونه اي و آزمون فريدمن با نرم افزار SPSS استفاده شده است. يافته ها و نتايج پژوهش بيانگر رابطه ي مثبت و معنادار بين گردشگري مذهبي و توسعه ي پايدار شهري مهران است؛ چنان كه با سطح معنا داري 0.000 و اطمينان 99 درصد؛ به ترتيب و به طور ميانگين در شاخص هاي كالبدي- فضايي (3.56)، اجتماعي- فرهنگي (3.27) و اقتصادي (3.25) بيش ترين تأثير مثبت و مطلوب، اما در بُعد زيست محيطي (3.30) با عنايت به اين كه گويه هاي مورد بررسي، توابع منفي از شاخص ياد شده اند، تأثير منفي و نامطلوب داشته و شهر را با چالش ناپايداري زيست محيطي مواجه ساخته است.