تحليل پيشران‌هاي كليدي موثر بر افزايش اثربخشي برنامه‌هاي راهبردي-عملياتي شهر و شهرداري‌ها با رويكرد آينده پژوهي در شهرهاي استان خراسان رضوي

تهيه طرح‌هاي راهبردي-ساختاري با گذشت چند دهه از شروع آن در انگلستان و امريكا در دهه 1370 توسط وزارت مسكن و شهرسازي مورد توجه قرار گرفت. در اواسط دهه 1390دستورالعمل تهيه و تدوين برنامه‌هاي راهبردي- عملياتي شهر و شهرداري توسط وزارت كشور به دفاتر امور شهري استانداري‌هاي ذي‌ربط ابلاغ گرديد. بنابراين، پژوهش حاضر به دنبال شناسايي  و تحليل محرك‌ها و پيشران‌هاي مؤثر بر افزايش اثر بخشي برنامه‌ها در افق 20 ساله آن‌هاست. پژوهش حاضر، از حيث هدف «كاربردي» و به لحاظ روش و ماهيت «توصيفي - تحليلي» است. براي جمع‌آوري اطلاعات از روش‌هاي‌ اسنادي و ميداني استفاده‌شده است. جامعه‌ آماري در اين پژوهش، 35 شهر استان خراسان رضوي كه برنامه‌هاي آن دريافت شده است و بر اين اساس تعداد 48 مشاور و كارشناس در شهرداري‌هاي تابعه براي تكميل پرسشنامه‌ها مورد پرسشگري قرار گرفتند. روايي پرسشنامه‌ها بر اساس نظر متخصصين و به‌ويژه مشاوران و پايايي آن بر پايه آلفاي كرونباخ بالاي 0/7 و مورد تاييد قرار گرفت . جهت تجزيه و تحليل داده ها و تحليل مولفه‌هاي اثرگذار بر افزايش اثربخشي برنامه‌هاي راهبردي-عملياتي شهر و شهرداري از نرم افزار Micmac استفاده شد.  نتايج بدست آمده با توجّه به امتياز بالاي اثرگذاري مستقيم و غيرمستقيم، عوامل 45 گانه در 4 مولفه اصلي پيشران‌هاي كليدي در افق برنامه‌ها، نشان داد كه عواملي از قبيل پشتيباني دفتر امور شهري استانداري و نظارت بر نحوه عملكرد شهرداري‌ها در تدوين و اجراي برنامه‌‌هاي راهبردي با اثرمستقيم (8+) و غيرمستقيم (2548+)، هماهنگي بيشتر مديران شهري و دستگاه‌هاي اجرايي در فرايند تهيه و اجراي برنامه‌هاي راهبردي- عملياتي با اثرمستقيم (7+) و غيرمستقيم (1880+)، تغيير نگرش مديران، مجريان و كارفرمايان به سوي برنامه‌ريزي استراتژيك در حوزه‌هاي توسعه شهري و منطقه‌اي با اثرمستقيم (6+) و غيرمستقيم (1970+)، در رده محرك‌ها و پيشران‌هاي كليدي به شمار مي‌روند.