ارزيابي ميزان تاب‌آوري كالبدي بافت فرسوده در مقابل مخاطرات طبيعي با تأكيد بر زلزله (مطالعه موردي: محله جواديه منطقه 16 تهران)

زمينه و هدف: در پي تغييرات سريع شـهرها بخشـي از بافت‌هـاي شـهري بـه علـت فرسـودگي نتوانسـته‌اند بـا محـيط خـود و خدمات دهي به ساكنين ارتباط برقرار مي‌نمايد. امروز آسيب‌پذيري بافت‌هاي فرسوده در برابر سوانح طبيعـي بـه عنوان مسئله‌اي جهاني پيش روي مديران شهري قرارگرفته است. با توجه بـه شـرايط و موقعيـت بافـت فرسـوده محله جواديه واقع در منطقه 16 تهران و توجه نكردن و رسيدگي نامناسب شرايط  تاب‌آوري در برابر مخاطرات طبيعي در وضعيت نابساماني قـرار دارد. اين پژوهش به ارزيابي ميزان تاب‌آوري بافت فرسوده محله جواديه در برابر حوادث طبيعي با تاكيد بر زلزله مي‌پردازد.روش بررسي: پژوهش از نظر هدف كاربردي و از نظر روش توصيفي – تحليلي و به دوصورت اسنادي و پيمايشي مي‌باشد.  چگونگي و ميزان تاب‌آوري محدوده‌ي بافت فرسوده‌ي جواديه در برابر زلزله با هشت معيار شامل؛ نفوذپذيري محله، قدمت ساختمان، تعداد طبقات، تراكم ساختمان، تراكم جمعيت، دسترسي به فضاي باز، كيفيت ابنيه و مساحت قطعات، مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است.  هر يك از زيرمعيارها داراي ميزان اهميت متفاوتي نسبت به ديگري مي‌باشد. با توجه به نظر متخصصان شهر، وزن هر كدام از زيرمعيارها تعيين گرديد و ميزان اهميت هركدام از زيرمعيارها در  Arc Gis در مرحله‌يReclassify لحاظ گرديد. در نهايت، براي تهيه‌ي پهنه‌هاي تاب‌آور شهر در برابر زلزله از روش تحليل شبكه فازي  براي وزن‌دهي معيارها استفاده شد. براي وزن‌دهي از نظرات 25 كارشناس و خبره (كارمند شهرداري منطقه 10 شهرداري تهران)‌ در اين زمينه استفاده شده است.يافته ها و نتيجه گيري: نتايج حاصل از تحليل يافته‌ها، بيانگر آن است كه ميزان تاب‌آوري بافت فرسوده محله جواديه در برابر زلزله، نامناسب است. بطوريكه با توجه به شاخص كيفيت ابنيه و  اهميت آن در برابر زلزله، بالاترين ضريب امتياز را اين شاخص به خود اختصاص داده و برابر با  0.256مي‌باشد. در اولويت دوم، نفوذپذيري محله قراردارد كه امتياز اين معيار در اين پژوهش معادل  0.248 بوده و بالاخره كمترين امتياز را مساحت قطعات (0.045) به خود اختصاص داده است.  در جهت بهبود تاب‌آوري محله توسعه و به روزرساني شبكه‌هاي زيرساختي محلات بافت و گسترش فضاي سبز و باز در بافت فرسوده براي استفاده درزمان بحران پيشنهاد مي‌گردد.