ارزيابي اثر برخي از روش‌هاي دمايي و تشعشعي برآورد تبخير-تعرق مرجع (ETO) بر تبخير-تعرق واقعي و زيست‌توده ذرت

كشور ايران داراي اقليم خشك و نيمه‌خشك است كه ريزش‌هاي كم جوي، رگبارهاي شديد، وقوع جريان‌هاي سيلابي و تبخير-تعرق زياد از ويژگي-هاي آن به شمار مي‌آيد. بنابراين، ارزيابي كمي تبخير-تعرق در سطح منطقه‌اي، به منظور مديريت منابع آب، توليد محصول و ارزيابي‌هاي زيست-محيطي در مناطق فارياب، ضروري است. در سال‌هاي اخير مدل‌هاي گياهي متعددي براي شبيه‌سازي رشد و عملكرد محصولات گياهان در شرايط مختلف زراعي و آبياري ارائه شده است. مدل آكوآكراپ يك مدل فراگير است كه توسط فائو براي محدوده وسيعي از محصولات زراعي ارائه شده است. در اين پژوهش تاثير روش‌هاي‌ مختلف برآورد تبخير-تعرق مرجع (ETo) بر تبخير-تعرق واقعي (ET) و زيست‌توده در پنج ايستگاه با استفاده از مدل آكوآكراپ مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفت. بدين منظور ميزان تبخير-تعرق مرجع با استفاده از دو روش دمايي و سه روش تشعشعي برآورد و نتايج با روش مرجع FAO-56 ارزيابي آماري شد. براساس ارزيابي انجام شده، روش دمايي بلاني-كريدل براي هر دو پارامتر ET و زيست‌توده در هر پنج ايستگاه با مقدار R2 بيشتر از 0/5 (strong)، NRMSE متوسط تا عالي و NS نزديك به يك، روش‌هاي تشعشعي تورك و مك‌كينك با R2 بيشتر از 0/5، NRMSE عالي و NS برابر با 0/99 براي زيست‌توده در هر پنج ايستگاه روش برتر بودند. از بين روش‌هاي تشعشعي براي ET روش پريستلي-تيلور با R2 متوسط و قوي، NRMSE خوب و متوسط و NS برابر با 0/96 در ايستگاه‌هاي قزوين و مشهد و روش تورك با R2 بيشتر از 0/5، NRMSE عالي و NS برابر با 0/98 براي اروميه نسبت به ساير روش‌هاي برآورد، شبيه‌سازي بهينه و بهتري داشت. از بين روش‌هاي تشعشعي مورد بررسي، روش مناسبي در ارزيابي ET براي ايستگاه‌هاي رشت و يزد يافت نشد.