ارزيابي اثر اسيدشويي بر كاهش گرفتگي قطره‌چكان‌ها، كارايي سيستم آبياري قطره‌اي و خصوصيات شيميايي خاك

از آنجا كه غالباً اساسي‌ترين مشكل سيستم آبياري قطره‌اي، گرفتگي قطره‌چكان‌هاست، اين پژوهش با هدف بررسي اثر سولفوريك اسيد بر كاهش گرفتگي قطره‌چكان‌‌ها و تأثير اسيد خروجي بر خصوصيات شيميايي خاك مناطق مورد مطالعه صورت پذيرفت. لذا آزمايش‌هايي در سال زراعي 96-1395 در سه باغ پسته با بافت خاك مختلف (باغات علي‌آباد، شريف‌آباد و زالون‌آباد) در شهر قم انجام شد. بدين‌منظور ضريب تغييرات (CV) و معادله آبدهي قطره‌چكان مورد نظر (نتافيم 8 ليتر بر ساعت) تعيين گرديد. همچنين يكنواختي پخش آب (EU)، ضريب يكنواختي (CU)، تغييرات دبي قطره‌چكان (Qvar) و ضريب يكنواختي آماري (Uc) قبل و بعد از اسيد شويي اندازه‌گيري و كارايي و عملكرد سيستم آبياري قطره‌اي مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه ميانگين گرفتگي قطره‌چكان‌ها در منطقه علي‌آباد، شريف‌آباد و زالون‌آباد قبل از اسيدشويي به‌ترتيب 4/06، 30/3 و 5/15 درصد و بعد از اسيد شويي به‌ترتيب 1/22، 8/43 و 1/24 درصد بود. ميانگين گشودگي قطره‌چكان‌هاي منطقه علي‌آباد، شريف‌آباد و زالون‌آباد به‌ترتيب 4/23، 35/7 و 4/72 درصد و حداقل-حداكثر گشودگي در اين مناطق 25-0/71 و 112/41-2/47- و 10/65-1/89 درصد تعيين گرديد. همچنين نتايج نشان داد كه شاخص‌هاي يكنواختي پخش آب، ضريب يكنواختي، تغييرات دبي قطره‌چكان و ضريب يكنواختي آماري در سه منطقه علي‌آباد، شريف‌آباد و زالون‌آباد قبل از اسيد شويي به‌ترتيب 92/4، 97/6، 0/21 و 96/06 درصد، 55/3، 84/6، 9/0 و 78/7 درصد و 91/2، 97/2، 18/6 و 95/8 درصد و بعد از اسيدشويي به‌ترتيب 96/4، 95/2، 0/12 و 94/4 درصد، 80، 88/5، 0/91 و 82 درصد و 96/6، 95/5، 13/2 و 94/4 درصد بود كه نشان داد سولفوريك اسيد تأثير بسزايي در كاهش گرفتگي قطره‌چكان‌ها دارد. ارزيابي خصوصيات شيميايي خاك قبل و بعد از اسيدشويي نيز نشان از تغيير در اين خصوصيات و كاهش شوري خاك به علت واكنش سولفوريك اسيد با كربنات‌هاي موجود در خاك پس از اسيدشويي داشت. در نهايت مشخص شد كه استفاده از سولفوريك اسيد مي تواند منجر به افزايش كارايي سيستم آبياري قطره اي و اصلاح ويژگي هاي شيميايي خاك نظير شوري شود.