بهينه‌سازي دور آبياري و مقدار سوپرجاذب در كشت سويا با استفاده از مدل سطح پاسخ

سويا يكي از گياهان زراعي با ارزش از نظر تأمين نياز غذايي كشور به شمار مي‌رود و داراي مقادير بالايي از پروتئين و روغن است. اين گياه نسبت به مقدار آب آبياري حساس است. به همين دليل تعيين دور آبياري مناسب و كاربرد مواد جاذب رطوبت مي‌تواند در ارتقاي مديريت آبياري اين گياه و ارتقاي بهره‌وري آب آبياري مؤثر باشد. از اين رو در پژوهش حاضر از روش سطح پاسخ براي بهينه‌سازي دور مناسب آبياري و ميزان بهينه استفاده از مواد جاذب رطوبت در راستاي نيل به مديريت مناسب آبياري محصول سويا استفاده شد. بدين منظور، پژوهشي در قالب طرح بلوك كامل تصادفي با دو عامل دور آبياري و مقدار كاربرد سوپرجاذب در كشت سويا در محل گلخانه تحقيقاتي موسسه تحقيقات فني مهندسي كشاورزي در سال 1398 اجرا شد و نتايج حاصله از اعمال اين تيمارها شامل دور آبياري (با سطوح بالا و پايين به ترتيب 4 و 7 روز) و مقدار سوپرجاذب (با سطوح بالا و پايين به ترتيب 300 و صفر كيلوگرم در هكتار) به عنوان ورودي هاي مدل سطح پاسخ در نظر گرفته شدند. نتايج نشان داد كه مدل سطح پاسخ براي پيش‌بيني عملكرد روغن دچار خطاي بيش‌برآوردي (MBE 0) و براي پيش‌بيني ساير پارامترهاي عملكرد و اجزاي عملكرد سويا دچار خطاي كم‌برآوردي (MBE 0) گرديد. دقت اين مدل براي پيش‌بيني كليه صفات عالي (NRMSE 0.1) و خطاي آن قابل قبول (RMSE 3%) بود. نتايج بهينه‌سازي نشان داد كه عملكرد دانه، عملكرد روغن، عملكرد پروتئين، تعداد غلاف، ارتفاع بوته و بهره‌وري آب به ترتيب 169، 228، 227، 89، 34 و 131 درصد نسبت به متوسط مقادير مشاهداتي اين پارامترها بيشتر بود. در نهايت براي دستيابي به عملكرد و بهره‌وري آب بهينه، مصرف 50 كيلوگرم بر هكتار سوپر جاذب و دور آبياري سه روز پيشنهاد مي‌شود.