پيش نگري عناصراقليمي بر پايه سناريوهاي وادشت تابشي در استان يزد

هدف: هدف از اين پژوهش پيش‌ نگري آينده عناصر اقليمي شمال غرب استان يزد با استفاده از سناريوهاي واداشت تابشي است.روش و داده: اين مطالعه، تغيير پارامترهاي بارندگي و ميانگين دماي استان يزد در دوره پايه (۲۰۲۰-۲۰۰۱) را با چهار مدل گردش كلي از سري CMIP5، تحت سه سناريوي واداشت تابشي RCP2.6،  RCP4.5 و  RCP8.5 با استفاده از مدل آماري LARS-WG6 شبيه ‌سازي كرده و با انتخاب بهترين مدل، عناصر اقليمي را براي دوره ‌هاي ۲۰۵۵-۲۰۲۶ و ۲۱۰۰-۲۰۷۱ در آينده، مقياس‌كاهي كرده و نتايج پيش‌ نگري را مورد ارزيابي قرار مي‌دهد. يافته‌ ها: بر اساس نتايج به دست آمده در شبيه‌ سازي پارامترهاي مذكور، دو مدل BCC-CSM1-1 و NorESM1-M با داشتن آماره‌ هاي خطاي كم و NRMSE قابل قبول، به عنوان بهترين مدل معرفي مي‌شوند. بيشترين تغييرات ميانگين دما نسبت به دوره پايه، مربوط به دوره ۲۱۰۰-۲۰۷۱ و سناريوي بدبينانه است به طوري‌ كه دما در اين دوره در مدل NorESM1-M از ۱/۱۳+ تا ۳/۹۳+ درجه سانتي‌گراد به ترتيب در سناريو ۲/۶ و ۸/۵ افزايش مي‌يابد. ميزان بارندگي در دهه ‌هاي پاياني قرن حاضر، از دوره 2055- 2026 كمتر و در برخي نقاط نسبت به ميانگين دوره پايه افزايشي يا كاهشي است. به طوري كه تغييرات بارندگي در ايستگاه‌ هاي مطالعاتي در آينده نزديك بين ۹/۴۰- تا ۱۶+ ميلي‌متر و دراواخر قرن حاضر بين ۹- تا ۱۰/۷۳+ ميلي‌متر نوسان دارد.نتيجه‌ گيري: در دوره ‌هاي آتي، دما در منطقه افزايش مي‌ يابد و بيشترين ميزان اين افزايش مربوط به RCP8.5 است. بارش در آينده نوساني است به طوري كه بيشترين و كمترين تغييرات را به ترتيب در RCP2.6 و RCP4.5 خواهد داشت.نوآوري، كاربرد نتايج: در اين پژوهش، براي پيش‌ نگري عناصر اقليمي از مدل ‌هاي GCM-CMIP5 و سناريوهاي واداشت تابشي، RCP2.6،  RCP4.5و RCP8.5 در شمال‌ غرب يزد استفاده گرديد و با ارزيابي آماره‌هاي خطا، مدل‌ هاي مناسب براي پيش‌ نگري دما و بارندگي به ترتيب BCC-CSM1-1 و NorESM1-M  انتخاب شد تا تصوير روشني از اقليم اين منطقه در آينده ارائه شود. بنابراين نتايج اين امر مي ‌تواند در برنامه‌ ريزي‌ هاي منطقه‌ اي به‌ ويژه پديده‌ هايي از جمله هواشناسي، منابع آبي در محيط زيست و مبارزه با بيابان‌ زائي استفاده شود.