عوامل بازدارنده و تسهيل‌كننده سالمندي فعال در ايران: يك مطالعه كيفي

اهداف برنامه‌ريزي براي سالمندي فعال با هدف مديريت شرايط سالمندي، از اولويت‌هاي اجتناب‌ناپذيري است كه نيازمند شناخت موانع و تسهيل‌كننده‌ها از ديدگاه ذي‌نفعان است. اين مطالعه با هدف كشف عوامل بازدارنده و تسهيل‌كننده سالمندي فعال انجام شد. مواد و روش ها اين مطالعه كيفي با روش تحليل محتواي مرسوم با مشاركت20 سالمند و 21صاحب‌نظر درزمينه سالمندي طي مصاحبه‌هاي عميق نيمه ساختاريافته و 2 جلسه گروه متمركز در سال1401 انجام شد. شركت‌كنندگان به‌طور هدفمند براساس حداكثر تنوع و معيارهاي ورود مطالعه انتخاب شدند.‎ تجزيه‌وتحليل اطلاعات براساس رويكرد تحليل محتواي مرسوم با الگوريتم لاندمن و گرانهايم انجام شد.‎ به منظور تعيين صحت داده‌ها از معيارهاي مقبوليت، همساني، تأييدپذيري و انتقال‌پذيري استفاده شد. يافته ها 4طبقه اصلي براي عوامل بازدارنده سالمندي فعال شامل موانع فردي، موانع خانوادگي، موانع ساختاري در جامعه و موانع سيستم بهداشتي و4 طبقه اصلي براي تسهيل‌كننده‌هاي سالمندي فعال شامل ظرفيت وجودي سالمند، ظرفيت خانواده، ظرفيت جامعه و ظرفيت سيستم بهداشتي پديدار شد. نتيجه گيري در اين مطالعه مانع سيستم بهداشتي به‌عنوان يكي از موانع جهت توجه و پرداختن به آن براي برنامه‌ريزي‌هاي سالمندي فعال مطرح شد. نتايج اين مطالعه، منبع ارزشمندي براي ذي‌نفعاني چون متخصصين حوزه سالمندي، محققين و مراكز مراقبت‌هاي بهداشتي براي شناسايي عوامل بازدارنده و تسهيل‌كننده‌هاي سالمندي فعال و كاربرد آن در برنامه‌ريزي و توسعه برنامه‌هاي مداخله‌اي ارتقاي سالمندي فعال فراهم مي‌كند.