تبيين فقهي نگهداري از سلول‌هاي بنيادي موجود در خون بند‌ناف و وصيت به آنها

سابقه و هدف: با پيشرفت علم پزشكي در زمينۀ استفاده از سلول هاي بنيادي موجود در خون بند‌ناف در درمان طيف وسيعي از بيماري ها و قابليت استفاده از آنها براي افراد ديگر غير از جنين و همچنين قابليت نگهداري آنها به مدت طولاني، خلأ پژوهشي در زمينۀ حكم تكليفي نگهداري و به تبع آن وصيت به سلول هاي بنيادي به چشم مي خورد. ازاين‌رو پژوهش حاضر با هدف تبيين فقهي نگهداري از سلول هاي بنيادي موجود در خون بند‌ناف و وصيت به آنها صورت گرفته است. روش كار: روش اين پژوهش توصيفي-تحليلي است كه در آن محتواي مفاهيم به‌صورت نظام دار توصيف عيني و كيفي محقق شده است؛ به‌علاوه اين پژوهش بيشتر دربارۀ متن هاي مكتوب و شفاهي به‌صورت استفتاء از چندي از فقهاي معاصر شيعه در‌ زمينۀ اين موضوع خاص صورت گرفته است. شيوۀ گردآوري مطالب كتابخانه اي و ابزار جمع آوري نيز عمدتاً فيش برداري از كتاب ها و استفاده از مقالات، تارنما هاي معتبر اينترنتي و همچنين استفاده از نرم افزارهاي فقهي بود. مؤلفان تضاد منافعي دربارۀ اين پژوهش گزارش نكرده‌اند. يافته‌ها: از منظر تعدادي از فقهاي معاصر مي توان چنين گفت كه نگهداري از سلول هاي بنيادي موجود در خون بند‌ناف به‌طور كلي جايز است؛ اما ملاك جواز از نظر هر يك از آنان متفاوت است؛ بعضي نگهداري آنها را مطلقاً جايز مي دانند. برخي ملاك جواز را انجام تحقيقات و پژوهش هاي علمي مي دانند. برخي ديگر رضايت صاحب سلول ها يا ولي او را لحاظ نموده اند و برخي ديگر جواز نگهداري را مبتني بر منافع آن كرده اند. در زمينۀ وصيت بر اين سلول ها چندي از فقهاي معاصر قائل به جواز هستند. نتيجه‌گيري: نتايج حاصل گوياي اين است كه با استناد به آيات و روايات و اصل برائت مي توان قائل به جواز نگهداري از سلول هاي بنيادي موجود در خون بند‌ناف شد. دربارۀ وصيت به اين سلول ها با توجه به منفعت عقلايي و مالكيت‌داشتن آنها حكم به جواز وصيت داده مي شود.