بررسي آثار وضعي اهداي جنين در فقه اماميه؛ بر مبناي انتساب جنين به صاحبان اسپرم و تخمك

سابقه و هدف: بكارگيري روش‏هاي نوين بارداري، موجب طرح پرسش‏هايي در عرصه‏هاي مختلف شده و مسائل زيادي را در زمينه حقوق طرفين به وجود آورده است. يكي از اين مسائل، بررسي آثار وضعي و تكليفي اين موضوع مهم اجتماعي است. از اين رو هدف اين پژوهش، به دست آوردن آثار فقهي اهداء جنين بر اساس نگرش شيعي است.روش كار: اين پژوهش از نوع تحليلي - كتابخانه اي است. كليدواژه هاي جنين، اهداء، نسب و رضاع در روايت شيعي و عبارات فقهاي شيعه بررسي و مورد تحليل و واكاوي دقيق بر اساس معيارهاي فقهي-اصولي قرار گرفته است. مولف مقاله هيچ گونه تضاد منافعي گزارش نكرده است.يافته ها: در استفاده از تكنيك‏هاي نوين باروري مصنوعي، همزمان با توجه به حل معضل زوج‏هاي نابارور، نحوه انتساب نوزاد به دنيا آمده با اهداء گيرندگان، بسيار حساس است و ديگر آثار اهداء جنين مثل نفقه، ولايت، حضانت، ازدواج، محرميت، ارث وغيره در ذيل موضوع انتساب قابل حل خواهد بود. يافته ها نشان داده است كه نسب واقعي فرزند به صاحب اسپرم وتخمك مي‏رسد. اما چون صاحبان آن، از جنين خود اعراض كرده‏اند وآن را به بانك‏هاي جنين (آشكار يا پنهان) و يا زوج نابارور اهدا نموده‏اند، لذا نبايد ادعاي انتساب فرزند به خود را بنمايند. نتيجه گيري: اگر وجود نسب بين پدر، مادر و نوزاد به صورت صحيح اثبات گردد، حقوق و تكاليفي مثل حرمت نكاح، حضانت، نگهداري و تربيت نوزاد، ولايت قهري پدر و جد پدري، نفقه (انفاق)، توارث بين طفل وپدر ومادر وخويشاوندان و... تحت عنوان آثار نسب، به صورت خودكار در قالب يك حق براي طرفين ايجاد مي‏گردد.