ساختار مفهومي ابعاد رواني مراقبت معنوي بر اساس آيات و روايات

سابقه و هدف: معنويت و مراقبت معنوي جزء جدايي‌ناپذير مراقبت كل نگر محسوب مي‌شود و توجه به ابعاد روحي و رواني آن مي تواند نقش مهمي در بهبودي بيماران و دستيابي به اهداف سلامتي داشته باشد. به مفهوم مراقبت معنوي در حيطه هاي ديني، روان‌شناختي و پزشكي توجه جدي شده است. توجه به ساختار مفهومي مراقبت معنوي از ديدگاه دين مبين اسلام به تعيين شاخص هاي آن كمك مي كند. ازاين‌رو هدف از پژوهش حاضر بررسي ساختار مفهومي ابعاد رواني مراقبت معنوي بر اساس آيات و روايات بود. روش كار: اين پژوهش مطالعه اي توصيفي-تحليلي و از نوع كتابخانه اي است. بدين منظور ابعاد روحي و رواني مراقبت معنوي در متون ديني اسلام (آيات و روايات)، با استفاده از نرم‌افزار كتابخانۀ ديجيتال اسراء در قرآن و منابع اسلامي و تارنماي تدبر (بنياد علوم و معارف اسلامي) به‌ويژه آثار مكتوب آيت‌الله جوادي آملي، تفسير نمونۀ آيت‌الله مكارم شيرازي و تحف‌العقول بررسي شد. مؤلفان مقاله تضاد منافعي دربارۀ اين پژوهش گزارش نكرده اند.يافته‌ها: نتايج نشان داد كه بُعد رواني مراقبت معنوي شامل چهار زيرمقولۀ سازگاري فرد با خود، باورهاي كارآمد در سازگاري با مسائل، داشتن روحيۀ انتقادپذيري، داشتن عملكرد مناسب در برخورد با مشكلات و بُعد روحي مراقبت معنوي شامل چهار زيرمقولۀ ارتباط انسان با خدا، خود و ديگران و همچنين طبيعت است.نتيجه‌گيري: توجه به ابعاد رواني مراقبت معنوي مي تواند در پذيرش و سازش شرايط موجود و حتي مرگ بيمار كمك كند. بنابراين، اعضاي گروه سلامت بايد با اين مفاهيم آشنا باشند و با ارائۀ مراقبت مناسب، تحمل درد و رنج حاصل از بيماري را تسهيل نمايند.