طراحي و اعتبارسنجي مقدماتي مقياس بلوغ عاطفي مربوط به روابط زوجي مبتني بر منابع قرآني و روايي

سابقه و هدف: بلوغ عاطفي به‌معناي توان رشديافتۀ پيوند و عطف با ديگران بر اساس مبناهاي الهي است كه پيش نيازي براي برقراري روابط مطلوب با همسر نيز است. در صورت فقدان اين بلوغ در همسران، روابط زوجي دچار آسيب مي گردد. با عنايت به تأكيد فراوان بر استفاده از الگو‌ها و ابزارهاي مبتني بر فرهنگ جهت آموزش و درمان مشكلات زوجي و نارضايتي زناشويي، هدف پژوهش حاضر طراحي و اعتبارسنجي مقياس سنجش بلوغ عاطفي مربوط به روابط زوجي مبتني بر منابع قرآني و روايي بود. روش كار: روش اين پژوهش كيفي-كمّي و از نوع آميخته است. جامعۀ آماري شامل زنان و مردان متأهل شهر اصفهان بود كه به‌روش نمونه گيري دردسترس 300 نفر از آنان (150 زن و 150 مرد) انتخاب شدند و پرسش نامۀ بلوغ عاطفي مربوط به روابط زوجي را تكميل كردند. بررسي روايي پرسش نامه از طريق ارزيابي روايي محتوايي، روايي صوري و همچنين روايي ملاك از نوع هم‌زمان و با استفاده از روش تحليلي عامل اكتشافي و تأييدي و نيز همبستگي پيرسون بررسي شد. جهت تعيين پايايي پرسش نامه از آلفاي كرونباخ استفاده شد. در اين مطالعه همۀ موارد اخلاقي رعايت شده است و مؤلفان تضاد منافعي گزارش نكرده اند. يافته‌ها: نتايج نشان مي‌دهد كه روايي صوري و محتوايي پرسش نامۀ بلوغ عاطفي مربوط به روابط زوجي مبتني بر منابع قرآني و روايي قابل قبول است. نتايج تحليل عاملي اكتشافي و تأييدي هشت عامل با عناوين احسان، اكرام، اصلاح، مسئوليت پذيري، هم‌كلامي، همفكري، همدلي و همراهي را تأييد نمود و تعداد نهايي ۵۱ سؤال مشخص شد. روايي هم‌زمان نيز تأييد شد. يافته هاي پژوهش بيانگر اين است كه اين پرسش نامه روايي و اعتبار مناسب دارد و مي‌توان از اين ابزار جهت سنجش بلوغ عاطفي در روابط زوجي استفاده نمود. محاسبۀ شاخص آلفاي كرونباخ نيز بيانگر اين است كه مقياس ساخته‌شده اعتبار بالايي دارد. نتيجه‌گيري: با توجه به نتايج حاصل از روايي و پايايي پرسش نامۀ مذكور مي توان بيان كرد كه اين مقياس ابزاري پايا و روا جهت بررسي بلوغ عاطفي در روابط زوجي مبتني بر منابع قرآني و روايي است و قابليت اجرا و استفاده در زوجين ايراني دارد.