شناسايي قواعد آمره حقوق بين‌الملل با نگاهي به امكان ظهور قواعد آمره در حقوق بين‌الملل محيط‌زيست

يكي از مفاهيم كليدي كه در توسعه حقوق بين‌الملل نقش مهم داشته است،  مفهوم قواعد آمره بوده است. قواعد آمره به دليل ماهيت بنيادين و تخطي‌ناپذيري در رأس سلسله مراتب هنجاري در حقوق بين‌الملل قرار مي‌گيرند و براين اساس تمامي دولت‌ها در رعايت آنها داراي منفعت حقوقي هستند. عليرغم اينكه درباره مفهوم قواعد آمره به عنوان بخشي از بدنه حقوق بين‌الملل، كمتر ترديد شده است، ضوابط شناسايي و محتواي آن همواره محل بحث بوده است؛ از اين رو، چيستي اين قواعد و ارائه راهكاري دقيق براي شناسايي آن يكي از مسائل مناقشه‌برانگيز و دشوار حقوق بين‌الملل به شمار مي‌آيد. اين مقاله در پي پاسخگويي به اين سؤال است كه با توسل به چه معيارهايي مي‌توان قواعد آمره را در پهنه حقوق بين‌الملل مورد شناسايي قرار داد و پس از آن نگاهي به امكان ظهور قواعد آمره در قلمرو حقوق بين‌الملل محيط زيست خواهد كرد. روش بررسي اين پژوهش، تحليلي-توصيفي مي‌باشد و شيوه گردآوري اطلاعات، كتابخانه‌اي است. با هدف زدودن ابهامات در خصوص چگونگي شناسايي قواعد آمره، دو معيار «قاعده حقوق بين‌الملل عام» و «پذيرش و شناسايي» به عنوان معيارهاي پيشنهادي در اين راستا مورد واكاوي قرار خواهند گرفت. يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد برخي قواعد مرتبط با حقوق بين‌الملل محيط‌زيست، از جايگاه قاعدة آمره برخوردار بوده؛ ولي مي‌بايست از سوي «جامعة بين‌المللي دولت‌ها در كُل» نيز مورد پذيرش و شناسايي واقع گردند؛ كه تا آن زمان قواعد مذكور فاقد اثر آمره خواهند بود.