طراحي الگوي عوامل موثر بر خصوصي سازي در شركت‌هاي دولتي ايران

تجارب كشورهاي مختلف جهان در زمينه خصوصي ‌سازي نشان مي‌دهد كه موفقيت‌هاي بزرگي به دست آمده است، اما متاسفانه در ايران تجارب ناموفق زيادي در اين زمينه وجود داشته است. از طرفي، شناخت مناسب از عواملي كه خصوصي‌سازي را تحت تاثير قرار مي‌دهد، وجود ندارد. بنابراين، در اين تحقيق، به طراحي الگوي عوامل موثر بر خصوصي‌سازي در شركت‌هاي دولتي ايران پرداخته شد. اين تحقيق از نظر هدف كاربردي- توسعه‌اي و در گروه تحقيقات آميخته قرار مي‌گيرد. در مرحله كيفي، از روش تحليل تم براي شناسايي عوامل موثر بر خصوصي‌سازي شركت‌هاي دولتي استفاده شد. بدين منظور با 23 نفر از خبرگان كه به صورت هدفمند انتخاب شدند، مصاحبه نيمه‌ساختاريافته انجام گرفت. بر اساس نتايج، دو بعد عوامل خرد و عوامل كلان و شش مولفه شامل عوامل پشتيباني، بازاريابي، فرايند واگذاري، رقابتي، محيطي و اقتصادي شناسايي شدند. در بخش كمي نيز با روش تحليل عاملي تاييدي به آزمون و اعتبارسنجي الگوي تحقيق پرداخته شد. بدين منظور با ابزار پرسشنامه از 70 نفر از صاحب‌نظران و افراد خبره نظرخواهي به عمل آمد. بر اساس يافته‌هاي تحليل عاملي، كليه عوامل شناسايي شده تاييد شدند. همچنين، عوامل فرايند واگذاري، عوامل پشتيبان و عوامل اقتصادي به ترتيب با ضريب تعيين 0.775، 0.719 و 0.714 داراي بالاترين اولويت هستند. نتايج تحقيق نشان داد كه خصوصي‌سازي در ايران پديده‌اي چندوجهي و پيچيده است كه از مجموعه‌اي از عوامل تاثير مي‌پذيرد كه بدون كنترل و مديريت آن‌ها نمي‌توان با نتايج ارزشمندي دست يافت.