ارائه مدلي براي سازمان مالياتي هوشمند با استفاده از رويكرد معادلات ساختاري

به طور كلي و بر اساس تعاريـف بين المـللي، نظام مالياتي هوشمـند نظـامي است يكپـارچه، داده مبنا، مودي محور، مبتني بر فناوري‌هاي نوين هوشمندساز و شامل اجزاء و ويژگي‌هايي كه در آن كارايي و عدالت نظام مالياتي و پرداخت ماليات به باور، رفتار و فرهنگ عمومي تبديل شده و ضمن افزايش رضايت ذينفعان و شفاف‌سازي رويدادهاي مالي و مالياتي، تامين اعتبارات هزينه‌اي بودجه عمومي كشور و عدالت اجتماعي را در پي دارد. در اين راستا، هوشمند‌سازي يك مسير مشترك و جهان‌شمول براي حركت به سمت سازمان مالياتي مدرن محسوب مي‌شود. فرآيندهايي كه از ابتدا كاغذمحور و تا حدي دستي بودنده اند با روندي رو به رشد، در حال ديجيتالي شدن هستند و اين موضوع به نوبه خود اشتراك‌گذاري بيشتر داده‌ها در داخل دستگاه‌هاي اجرائي و دولت، تركيب داده‌هاي شخص ثالث و بهره‌گيري از ابزارهاي تحليلي پيشرفته داده را ميسر مي‌سازد. انتهاي اين تحول ديجيتال، يك سازمان مالياتي كاملاً هوشمند است كه با داده‌هايي كه به ‌طور خودكار از مؤدي مالياتي به سازمان مالياتي جريان مي‌يابد، هدايت مي‌شود و پس از جمع‌آوري، پاك سازي، فيلتر، تطبيق‌ و ذخيره سازي اين داده ها، از آنها براي ارزيابي ريسك، حسابرسي، دادرسي و ساير فرآيندهاي مالياتي، استفاده مي شود. با توجه به مطالب بالا و با استفاده از الگوي سازمان همكاري هاي اقتصادي و توسعه و نيز استفاده از نظرات خبرگان سازمان امور مالياتي كشور، سه جنبه اصلي شامل: ساختار و مديريت، سطح اطلاعات و دانش و سطح فناوري سازمان به عنوان شاخص‌هاي اصلي مدل هوشمندسازي نظام مالياتي ايران شناسايي و عوامل موثر در شاخص‌ها در وضعيت موجود و مطلوب با پرسشنامه 5 گزينه اي در نمونه اي 384 نفري از مديران كل، معاونين، روساي امور مالياتي و روساي گروه مالياتي شاغل در ستاد سازمان امور مالياتي و ادارات مالياتي شهر و استان تهران با روش مدل سازي معادلات ساختاري مورد سنجش قرار گرفت. بر اساس يافته‌هاي پژوهش، تحليل هاي آماري و خروجي نرم افزار استفاده شده، مشخص شد كه هر سه فرضيه اول تحقيق در سطح اطمينان ۹۹ درصد تاييد شده اند. بنابراين، مؤلفه‌هاي سطح فناوري، ساختار و مديريت و سطح اطلاعات و دانش بر فرآيند هوشمندسازي سازمان امور مالياتي اثرات معنادري دارند.