مقايسه اثر تزريق GnRH حل شده در نانو ذرات ژل هيدروكسيد آلومينيوم و پروپيلن گليكول بر همزمان‎‌سازي چرخه فحلي، القاء تخمك‌‎ريزي و بازده توليدمثلي پس از تلقيح مصنوعي در گوسفند نژاد مهربان

مقدمه و هدف: منع استفاده از گنادوتروپين جفت اسبي (eCG) در همزمان‎سازي فحلي از طرف كميته اخلاق حمايت از حقوق حيوانات، باعث توسعه برنامه‌هاي جايگزين شده است. يكي از اين برنامه هاي جايگزين استفاده از تيمار كوتاه‎مدت پروژسترون و تزريق تك دوز هورمون آزاد كننده گنادوتروپين (GnRH) هنگام قطع تيمار پروژستروني است. نيمه عمر GnRH بسيار كوتاه است و سريعاً پس از تزريق توسط پپتيدازها تجزيه و يا توسط گلومرول‎ها دفع مي شود. يكي از رهيافت هاي پيشنهادي طولاني اثر كردن GnRH و حفظ آن در برابر پپتيدازها است. پروپيلن گليكول و نانو ذرات ژل هيدروكسيد آلومينيوم تركيبات پروتئيني را جذب و سرعت رهش آن‎ها را كاهش مي‎دهند. بنابراين هدف اين پژوهش مقايسه اثر تزريق GnRH حل‎شده در ژل نانوهيدروكسيد آلومينيوم و پروپيلن گليكول بر همزمان‎سازي چرخه فحلي، القاء تخمك‎ريزي و بازده توليدمثلي پس از تلقيح مصنوعي در گوسفند نژاد مهربان بود.مواد و روش‌ ها: در فصل توليدمثلي تعداد 67 رأس ميش بالغ غيرآبستن (با ميانگين وزني5/33±57/72 كيلوگرم، سن 2-4 سال و نمره بدني 3/5-3) انتخاب و با اسفنج پروژستروني براي يك دوره كوتاه مدت 7 روزه تيمار شدند. همه ميش ها هنگام برداشت اسفنج 5 ميلي گرم PGF2α (دينوپروست) دريافت و سپس به‎طور تصادفي به چهار تيمار تقسيم شدند. در تيمار 1 هر رأس ميش در زمان برداشت اسفنج 400 واحد بين‎المللي eCG (به‎صورت عضلاني) نيز دريافت كرد. در تيمار 2 و 3 هر رأس ميش 36 ساعت پس از برداشت اسفنج به‎ترتيب 50 ميكروگرم GnRH حل شده در ژل نانوهيدروكسيد آلومينيوم و يا پروپيلن گليكول (به‎صورت زيرجلدي) دريافت كرد. در تيمار 4 هر رأس ميش  56 ساعت پس از خارج‎سازي اسفنج 50 ميكروگرم GnRH حل شده در آب مقطر (به صورت عضلاني) دريافت كرد. همه ميش‌ ها 56 ساعت پس از برداشت اسفنج به‎روش لاپاراسكوپي تلقيح شدند. در زمان تلقيح، تعداد ميش‌ هاي فحل ثبت و وضعيت فحلي بر اساس تونوسيته رحم درجه‎بندي شد. غلظت استراديول (E2) پلاسما 36 و 56 ساعت پس از برداشت اسفنج اندازه‎گيري شد. غلظت پروژسترون (P4) پلاسما و ميزان تخمك‎ريزي نيز 11 روز پس از تلقيح تعيين شد. ميزان گيرايي، باروري و زايش گله نيز پس از زايمان محاسبه شد.يافته‌ ها: درصد بروز فحلي، كيفيت فحلي، درصد وقوع تخمك ريزي، تعداد تخمك هاي آزاد شده به‎ازاي هر ميش و غلظت P4 پلاسما بين تيمارها مشابه بود. در تيمار 1 غلظت E2 پلاسما 36 ساعت بعد از برداشت اسفنج بيشتر بود (0/05 p) اما، 56 ساعت بعد از برداشت اسفنج بين تيمارها تفاوتي نداشت. در تيمار3 درصد گيرايي نسبت به ميش‎هاي تخمك‎ريزي كرده به‎طور معني‎داري بيشتر از تيمار 2 بود (0/05 p). درصد گيرايي نسبت به ميش‎هاي تلقيح شده، درصد باروري و بره‎زايي در تيمار 3 بيشتر از ساير تيمارها بود اگرچه اين تفاوت از نظر آماري معني‎دار نبود.نتيجه‌گيري كلي: آهسته رهش كردن GnRH ‎با حل كردن آن در پروپيلن گليكول و يا نانوذرات ژل هيدروكسيد آلومينيوم مشابه eCG باعث بروز فحلي، تخمك‌ريزي مي شود اما پروپيلن گليكول كارايي بهتري در همزمان‎سازي حيوان براي تلقيح مصنوعي دارد.