تأثير درمان مبتني بر تعهد و پذيرش بر حافظه خودزندگي‌نامه‌‌اي، تفكر آينده‌نگر رويدادي و افسردگي بيماران مبتلا به اختلال افسردگي اساسي

مقدمه: اختلال افسردگي اساسي علاوه بر مشكلات خلقي به همراه نقايص شناختي متعددي از جمله ضعف در حافظه خودزندگي‏نامه‌‏اي و تفكر آينده‌نگر رويدادي است كه روش‌هاي درماني متعددي براي بهبود آنها به ‌كار گرفته شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسي تأثير درمان مبتني بر تعهد و پذيرش برحافظه خودزندگي‏نامه‏‌اي، تفكرآينده‌نگر رويدادي و افسردگي در بيماران داراي اختلال افسردگي اساسي است.روش كار: اين پژوهش يك  طرح شبه ‌آزمايشي تصادفي از نوع پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري با فاصله سه‌ ماهه بود. تعداد 30 نفر با دامنه سني 18 تا 60 سال (22 زن و 8 مرد) با روش نمونه‌گيري در دسترس از ميان مراجعان درمانگاه روان پزشكي انيستيتو تهران در سال ‌هاي 1400 و 1401، با رعايت معيارهاي ورود و خروج انتخاب و به‌ صورت تصادفي در دو گروه آزمايش (15 نفر) و كنترل (15 نفر) جايگزين شدند. ابزار مطالعه شامل مصاحبه ساختاريافته SCID براي تشخيص افسردگي، آزمون حافظه خودزندگي‏نامه‌‏اي، آزمون تفكرآينده‌نگر رويدادي و پرسشنامه افسردگي، اضطراب و استرس (DASS-21) بود. گروه آزمايش درمان مبتني بر تعهد و پذيرش براي 8 جلسه دريافت كرد كه جلسات به صورت فردي هفته ‌اي يك نوبت 30 دقيقه‌ اي برگزار شد و گروه كنترل هيچ آموزشي دريافت نكرد. براي تحليل داده‌ها از آزمون تحليل واريانس درون‌گروهي_بين ‌گروهي مختلط توسط نرم ‌افزار SPSS-26 استفاده شد.يافته‌ها: نتايج تحليل واريانس درون‌گروهي_بين ‌گروهي مختلط نشان داد، درمان مبتني بر تعهد و پذيرش تأثير معناداري بر ارتقاي حافظه خودزندگي‏نامه‏‌اي و تفكرآينده‌نگر رويدادي و كاهش علائم افسردگي در مرحله پس‌آزمون و پيگيري در گروه آزمايش در مقايسه با گروه كنترل داشته است (0/05 P). نتيجه‌گيري: بر اساس نتايج اين مطالعه با توجه به اثربخش بودن درمان مبتني بر تعهد و پذيرش و ماندگاري اثر آن در پيگيري سه ماهه، اين روش درماني براي بهبود نقايص شناختي مانند بيش‌ كلي ‌گرايي حافظه خودزندگي‏نامه‏‌اي و تفكرآينده‌نگر رويدادي و كاهش علايم افسردگي اساسي توصيه مي ‌شود.