افزايش سطح پيچيدگي شناختي يادگيرندگان در خواندن و نوشتن از طريق مدل تدريس مبتني بر عمق دانش

مقدمه: هدف از اين پژوهش، بررسي تأثير مدل تدريس مبتني بر عمق دانش بر سطح پيچيدگي شناختي يادگيرندگان در خواندن و نوشتن بود. روش كار: در اين پژوهش، از طرح شبه تجربي پيش‌‏آزمون، پس‌‏آزمون با گروه كنترل و آزمايش استفاده شد. گروه آزمايش از مدل تدريس مبتني بر عمق دانش و گروه كنترل از روش معمول آموزش، استفاده كردند. جحم نمونه شامل 46 نفر از دانش‎آموزان پسر پايه پنجم دبستان در شهر فامنين بود كه با روش نمونه‌‏گيري تصادفي خوشه‌‏اي انتخاب شدند؛ 23 نفر در گروه كنترل و 23 نفر در گروه آزمايش، قرار گرفتند. ابزار سنجش سطح پيچيدگي شناختي يادگيرندگان در خواندن و نوشتن، آزمون محقق‏‌ساخته پيچيدگي شناختي خواندن و نوشتن بود كه سؤالات آزمون، توسط محقق بر اساس درس فارسي پايه پنجم و با توجه به استانداردهاي پيچيدگي شناختي و مدل عمق دانش وب در سه سطح پيچيدگي پايين، متوسط و بالا طراحي شد. ضريب پايايي آزمون 0/88 محاسبه شد. در اين طرح، ابتدا پيش‌‏آزمون پيچيدگي شناختي خواندن و نوشتن از هر دو گروه به عمل آمد. تدريس در گروه آزمايش با استفاده از مدل مبتني بر عمق دانش به مدت 4 ماه انجام شد و دانش‏‌آموزان گروه كنترل نيز در اين مدت، به روش معمول، آموزش ديدند. يافته‏‌ها: بعد از اجراي مداخله آموزشي، پس‌‏آزمون پيچيدگي شناختي خواندن و نوشتن از هر دو گروه به عمل آمد و نتايج تحليل داده‏‌ها با استفاده از آزمون تحليل كوواريانس (ANCOVA) نشان داد كه تفاوت معنا‏داري بين دو گروه وجود دارد و اين تفاوت، نشان ‌دهنده تأثير مثبت مدل عمق دانش بر رشد پيچيدگي شناختي يادگيرندگان در خواندن و نوشتن بود. نتيجه‎گيري: برنامه‎ريزان درسي، مؤلفان كتاب‎هاي درسي و معلمان از مدل تدريس مبتني بر عمق دانش مي‎توانند جهت افزايش سطح پيچيدگي شناختي يادگيرندگان استفاده كنند.