تغييرات عمق اپتيكي گردوغبار در ارتباط با تغييرات كاربري اراضي در زاگرس مركزي

اين تحقيق با هدف آشكارسازي ارتباط بين تغيرات پوشش اراضي و تغييرات شاخص عمق اپتيكي آيروسل در محدوده زاگرس مياني انجام گرفت. در اين راستا از دو دسته از محصولات سنجش‌از‌دوري سنجنده MODIS استفاده گرديد. ابتدا تغييرات پوشش اراضي محدوده مورد مطالعه، با استفاده از محصول مشتق طبقه‌بندي كاربري اراضي سنجنده MODIS انجام گرديد. در بخش دوم تحقيق به بررسي روندهاي رخدادهاي گردوغبار براساس داده‌هاي ايستگاهي كدهاي گردوغبار 4 ايستگاه خرم‌آباد، شهركرد، ياسوج و آباده اقدام گرديد. علاوه بر آن نيز روند شاخص عمق اپتيكي آيروسل (AOD)، با استفاده از محصول MOD04-L2 سنجنده ماديس براي دوره آماري 2000 تا 2020 بررسي گرديد. نتايج نشان داد كه 6 طبقه پوشش اراضي مرتعي، جنگلي، كشاورزي، شهري، مسكوني، باير و پهنه‌هاي آبي در زاگرس مركزي وجود داشته است كه در اين ميان طبقه جنگلي به طور سالانه حدود 123 كيلومتر مربع از مساحت آن كاهش پيدا كرده است. پوشش مراتع كه عمده‌ترين پوشش محدوده مطالعاتي است نسبتا ثابت مانده است و كاربري‌هاي اراضي كشاورزي روند افزايش قابل توجهي را طي كرده است و از 7 درصد سال 2000 به در5/9 درصد در سال 2020 رسيده است. اراضي شهري و مسكوني نيز روند افزايشي را طي كرده بودند. اما از طرف ديگر بررسي روند سري زماني 21 ساله شاخص AOD بيانگر وجود يك روند افزايشي طي 21 سال اخير بود. از ميان طبقات كاربري، دو طبقه مراتع و جنگلها كه در واقع بيش از 90 درصد از مساحت محدوده مطالعاتي را به خود اختصاص داده اند، ارتباط معكوسي با شاخص AOD نشان داده‌اند. ولي طبقه اراضي كشاورزي ارتباط مستقيمي با شاخص AOD داشته است. بنابراين روند كاهشي طبقه جنگلي در سطح منطقه به طور معني داري با روند افزايشي AOD در سطح منطقه همراه بوده است و از طرف ديگر روند افزايش طبقه اراضي كشاورزي همراه با افزايش AOD در سطح منطقه بوده است.