تبيين شاخص‌ها و پهنه‌بندي ريخت شناسي شهري از منظر توسعه پايدار؛ مطالعه موردي: منطقه يك شهرتبريز

در ده‌هاي اخير يكي از اركان اساسي توسعه پايدار، دستيابي به توسعه پايدار شهري است؛ اما ازآنجايي‌كه شهرها داراي سيستم پيچيده‌اي هستند، لذا شرايط آنها هميشه ساده و قابل تغيير نيست؛ بنابراين لازم است كه از ديدگاه پايداري به‌دقت مورد ارزيابي قرار گيرند و عوامل مؤثر بر پايداري بررسي و شناسايي شود. هدف اصلي اين پژوهش، تبيين شاخص‌هاي ريخت‌شناسي شهري از منظر توسعه پايدار و ارزيابي سطح پايداري محلات بر اساس اين شاخص‌ها مي‌باشد. پژوهش حاضر از نوع پژوهشي - كاربردي مي‌باشد. شاخص‌هاي مورداستفاده در پژوهش عبارت‌اند از: عمر بنا، مصالح عمده ساختماني، كيفيت ابنيه، شاخص فركتال، شاخص وضعيت بافت، ضريب ديد به آسمان (SVF)، دسترسي به خيابان اصلي، دسترسي به حمل‌ونقل عمومي، دسترسي به مراكز تجاري، دسترسي به كاربري آموزشي، شاخص تفاوت استاندارد شده پوشش گياهي (NDVI)، دماي سطح زمين (LST) و اختلاط كاربري. بر اساس نتايج به‌دست‌آمده مشخص گرديد كه محله‌هاي گل پارك، وليعصر 1، وليعصر 3، باغميشه قديم 3 جزو محلات با ريخت‌شناسي پايدار مي‌باشند. همچنين، محله‌هاي گلكار، وليعصر 2، كلانتر كوچه، پل سنگي 1 و 2، باغميشه قديم 1 و 2، بيلانكو 1 و 2 جزو محلات با ريخت‌شناسي نيمه پايدار مي‌باشد. علاوه بر اين، محله‌هاي كوي شهيد بهشتي، ملا زينال 1 و 2، ايده‌لو 1 و 2، يوسف‌آباد 1 تا 3، سيلاب قوشتخانه 1 تا 3، وليعصر 4، عباسي 1 و 2 نيز جزو محلات با ريخت‌شناسي ناپايدار مي‌باشند. مجموع افراد ساكن در محلات با ريخت‌شناسي پايدار، نيمه پايدار و ناپايدار به ترتيب 46.544 نفر، 79.603 نفر و 89.851 نفر مي‌باشد.