اثر تاريخ كاشت و همزيستي قارچ مايكوريزا بر شاخص هاي رشد و عملكرد ذرت علوفه اي

اهداف: كودهـاي زيستي شامل يك يا چند گونه ارگانيسم خاك‌زيست با تراكم جمعيتي زياد يا فرآورده ايـن موجـودات مي‌باشند كه با هدف بالا بردن حاصلخيزي خاك و دسترسي گياه به مواد غذايي، در مزارع پايـدار به‌كار ميروند. اين آزمايش به منظور بررسي عملكرد و شاخص‌هاي رشد در تاريخ‌هاي مختلف كاشت تحت تأثير قارچ مايكوريزا انجام گرديد.مواد وروش: آزمايش در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه كردستان در سال 1396 بصورت فاكتوريل بر پايه طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار انجام شد. فاكتورهاي مورد بررسي شامل قارچ مايكوريزا در چهار سطح شامل (Funneliformis mossea)،(Rhizophagus intraradices)،(Funneliformis mossea+Rhizophagus intraradices) و بدون مايكوريزا (شاهد) و تاريخ كشت در سه سطح (6 ،16 و 26 تيرماه) بود. در اين آزمايش شاخص‌هاي رشد و صفات مرتبط با عملكرد ذرت اندازه‌گيري شد.ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎ: ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ در ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷﺖ 6 ﺗﯿﺮﻣﺎه ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺳﻄﺢ ﺑﺮگ، ﺳﺮﻋﺖ رﺷﺪ ﻣﺤﺼﻮل و ﺗﺠﻤﻊ ﻣﺎده ﺧﺸﮏ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ و ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷﺖ 26 ﺗﯿﺮ ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ ﻣﻘﺪار اﯾﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎ را داﺷﺖ. ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﻣﻘﺎدﯾﺮ ﺷﺎﺧﺺ ﺳﻄﺢ ﺑﺮگ و ﺳﺮﻋﺖ رﺷﺪ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﺗﯿﻤﺎر Rhizophagus intraradices ﺑﻪ ﻣﻘﺪار 46/24 ﮔﺮم ﺑﺮﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ در روز ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻮد. در ﮐﻞ ﮐﺎرﺑﺮد ﻣﯿﮑﻮرﯾﺰا ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﺠﻤﻊ ﻣﺎده ﺧﺸﮏ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻋﻤﻠﮑﺮد ذرت ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﯿﻤﺎر ﺷﺎﻫﺪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار1683/56 ﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺷﺪ. ﺑﺮﻫﻤﮑﻨﺶ ﻗﺎرچ ﻣﺎﯾﮑﻮرﯾﺰا و ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﺷﺖ ﻧﯿﺰ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﻌﻨﯽدار وزن ﺧﺸﮏ ﺑﻠﺎل و ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺑﯿﻮﻟﻮژﯾﮏ ﮔﺮدﯾﺪ. نتيجه گيري: بررسي اثرات قارچ مايكوريزا و تاريخ كاشت بر روند رشد نشان داد كه تيمار تركيبي تاريخ كاشت شش تيرماه و قارچ Rhizophagus intraradices از لحاظ شاخص‌هاي رشدي، وزن خشك بلال و بوته و عملكرد بيولوژيك از برتري برخوردار بود.