اثرات محلول پاشي عناصر غذايي بر كميت و كيفيت اسانس مريم‌گلي (Salvia officinalis L) در سطوح مختلف آبياري

ﻣﻘﺪﻣﻪ و ﻫﺪف: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻘﺎﺿﺎي اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ و ﻟﺰوم ﮐﺸﺖ و ﭘﺮورش اﯾﻦ ﮔﯿﺎﻫﺎن ﺑﻮﯾﮋه در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺧﺸﮏ و ﻧﯿﻤﻪﺧﺸﮏ، ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﺑﺎ ﻫﺪف ارزﯾﺎﺑﯽ ﻣﺤﻠﻮلﭘﺎﺷﯽ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﯾﯽ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﺎده ﺧﺸﮏ، ﮐﻤﯿﺖ و ﮐﯿﻔﯿﺖ اﺳﺎﻧﺲ ﻣﺮﯾﻢﮔﻠﯽ در ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ آﺑﯿﺎري اﺟﺮا ﮔﺮدﯾﺪ. ﻣﻮاد و روشﻫﺎ: آزﻣﺎﯾﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺳﭙﻠﯿﺖﭘﻠﺎت ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﻃﺮح ﺑﻠﻮكﻫﺎي ﮐﺎﻣﻞ ﺗﺼﺎدﻓﯽ ﺑﺎ 12 ﺗﯿﻤﺎر و ﺳﻪ ﺗﮑﺮار در داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزي داﻧﺸﮕﺎه ﻣﺮاﻏﻪ در ﺳﺎل 1400 اﺟﺮا ﺷﺪ. ﻓﺎﮐﺘﻮر اﺻﻠﯽ، ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ آﺑﯿﺎري در ﺳﻪ ﺳﻄﺢ، آﺑﯿﺎري ﭘﺲ از 20 درﺻﺪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﺗﺨﻠﯿﻪ ﻣﺠﺎز رﻃﻮﺑﺘﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﻫﺪ، آﺑﯿﺎري ﭘﺲ از 40 درﺻﺪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﺗﺨﻠﯿﻪ ﻣﺠﺎز رﻃﻮﺑﺘﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻨﺶ ﺧﻔﯿﻒ و آﺑﯿﺎري ﭘﺲ از 60 درﺻﺪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﺗﺨﻠﯿﻪ ﻣﺠﺎز رﻃﻮﺑﺘﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻨﺶ ﺷﺪﯾﺪ و ﻓﺎﮐﺘﻮر ﻓﺮﻋﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﻮدي ﺷﺎﻣﻞ ﻋﺪم ﻣﺤﻠﻮلﭘﺎﺷﯽ، ﮐﺎرﺑﺮد ﮐﻮدﻫﺎي ﻣﺎﮐﺮوﻣﯿﮑﺲﮔﻠﺪ، اﮐﻮﮐﻮﺋﻞ ﻣﯿﮑﺮوﻣﯿﮑﺲ و وﯾﺘﺎﻟﯿﻢ ﻓﻮرت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺤﻠﻮلﭘﺎﺷﯽ ﺑﻮدﻧﺪ. ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎ: ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ 255/4 ﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ و ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ 109/5 ﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ وزن ﺧﺸﮏ ﮐﻞ در ﺷﺮاﯾﻂ ﻧﺮﻣﺎل آﺑﯿﺎري ﺑﺎ ﮐﺎرﺑﺮد ﮐﻮد ﻣﺎﮐﺮوﻣﯿﮑﺲ ﮔﻠﺪ و ﺗﻨﺶ ﺷﺪﯾﺪ ﺑﺪون ﻣﺼﺮف ﮐﻮد ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ. ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻨﺶ ﺧﺸﮑﯽ از ﻣﯿﺰان وزن ﺧﺸﮏ ﮐﻞ ﮐﺎﺳﺘﻪ ﺷﺪ. ﺑﻪ ﻃﻮري ﮐﻪ ﻣﯿﺰان اﯾﻦ ﺻﻔﺖ در ﺗﻨﺶﻫﺎي ﺧﻔﯿﻒ و ﺷﺪﯾﺪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ 10/1 و 27/8 درﺻﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﻧﺮﻣﺎل ﮐﺎﻫﺶ ﯾﺎﻓﺖ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ، ﻣﯿﺰان ﺻﻔﺖ ذﮐﺮ ﺷﺪه ﺑﺎ ﮐﺎرﺑﺮد ﮐﻮدﻫﺎي ﻣﺎﮐﺮوﻣﯿﮑﺲ ﮔﻠﺪ، وﯾﺘﺎﻟﯿﻢ ﻓﻮرت و اﮐﻮﮐﻮﺋﻞ ﻣﮑﺲ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ 24/7 ،25/1 و 16/4 درﺻﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﺪم ﻣﺼﺮف ﮐﻮد اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎﻓﺖ. ﻋﻠﺎوه ﺑﺮ اﯾﻦ، ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ درﺻﺪ اﺳﺎﻧﺲ 1/47 و ﻋﻤﻠﮑﺮد اﺳﺎﻧﺲ 3/19 ﮔﺮم ﺑﺮ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﻣﺮﯾﻢﮔﻠﯽ در ﺗﻨﺶ ﺧﻔﯿﻒ ﺑﺎ ﮐﺎرﺑﺮد ﮐﻮد ﻣﺎﮐﺮوﻣﯿﮑﺲ ﮔﻠﺪ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪ. ﺑﺮ اساس آناليز تركيبات اسانس ، بيشترين ميزان سيس توجن 40/50 درصد ، كامفور 17/08درصد، و سينئول 9/98 درصد، در تنش خفيف با كاربرد كود ماكروميكس گلد بدست آمد . ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮي: ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ، ﻣﯽﺗﻮان ﻣﺤﻠﻮل ﭘﺎﺷﯽ ﮐﻮد ﻣﺎﮐﺮوﻣﯿﮑﺲ ﮔﻠﺪ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ راﻫﮑﺎر ﻣﻮﺛﺮ ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﯾﺶ ﮐﻤﯿﺖ و ﮐﯿﻔﯿﺖ اﺳﺎﻧﺲ ﻣﺮﯾﻢﮔﻠﯽ در ﺗﻨﺶ ﺧﺸﮑﯽ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﻧﻤﻮد.