ﺑﺮرﺳﯽ ﻋﻤﻠﮑﺮد و ﺑﺮﺧﯽ وﯾﮋﮔﯽﻫﺎي ﺑﯿﻮﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ژﻧﻮﺗﯿﭗﻫﺎي اﻣﯿﺪﺑﺨﺶ ﺳﯿﺐزﻣﯿﻨﯽ در ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺤﺪودﯾﺖ آب در اردﺑﯿﻞ

اﻫﺪاف: ﺧﺸﮑﯽ ﯾﮑﯽ از ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﺗﻨﺶﻫﺎي ﻣﺤﯿﻄﯽ در ﺑﻮم ﻧﻈﺎمﻫﺎي زراﻋﯽ اﺳﺖ. اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﮔﺰﯾﻨﺶ ژﻧﻮﺗﯿﭗﻫﺎي ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺳﯿﺐزﻣﯿﻨﯽ ﺑﻪ ﺗﻨﺶ ﺧﺸﮑﯽ اﻧﺠﺎم ﮔﺮدﯾﺪ. ﻣﻮاد و روشﻫﺎ: اﯾﻦ آزﻣﺎﯾﺶ در ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح آﻣﺎري ﺑﻠﻮكﻫﺎي ﮐﺎﻣﻞ ﺗﺼﺎدﻓﯽ ﺑﻪ روش ﺑﻠﻮكﻫﺎي ﺧﺮد ﺷﺪه ﻧﻮاري در ﺳﻪ ﺗﮑﺮار ﻃﯽ دو ﺳﺎل زراﻋﯽ 1396-97 و 1397-98 در ﻣﻨﻄﻘﻪ اردﺑﯿﻞ اﺟﺮا ﺷﺪ. دو ﺳﻄﺢ آﺑﯿﺎري ﺑﺪون ﺗﻨﺶ و ﺗﻨﺶ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻓﺎﮐﺘﻮر ﻋﻤﻮدي و 20 ژﻧﻮﺗﯿﭗ ﺳﯿﺐزﻣﯿﻨﯽ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻓﺎﮐﺘﻮر اﻓﻘﯽ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮔﺮدﯾﺪ. ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎ: ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻠﯿﻪ ﺻﻔﺎت اﻧﺪازهﮔﯿﺮي ﺷﺪه ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﺗﯿﻤﺎرﻫﺎي ﺗﻨﺶ و ژﻧﻮﺗﯿﭗﻫﺎ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و اﺧﺘﻠﺎف ﻣﻌﻨﯽدار در ﺳﻄﺢ اﺣﺘﻤﺎل آﻣﺎري ﯾﮏ درﺻﺪ ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ. ﺗﺤﺖ ﺗﯿﻤﺎر ﺗﻨﺶ ژﻧﻮﺗﯿﭗ 905675 ﺑﯿﺶﺗﺮﯾﻦ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻏﺪه 49/73 ﺗﻦ در ﻫﮑﺘﺎر و وزن ﻏﺪه در ﺑﻮﺗﻪ 938/36 ﮔﺮم را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داد ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﺪون ﺗﻨﺶ در ﻫﺮ دو ﺻﻔﺖ 11 درﺻﺪ ﮐﺎﻫﺶ داﺷﺖ. ﮐﻢﺗﺮﯾﻦ ﻣﻘﺪار ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻏﺪه 19/87 ﺗﻦ در ﻫﮑﺘﺎر و وزن ﻏﺪه در ﺑﻮﺗﻪ 374/84 ﮔﺮم از رﻗﻢ ﻣﺎرﻓﻮﻧﺎ ﺑﻪدﺳﺖ آﻣﺪ. ﺑﻪﻋﻠﺎوه ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﺗﻨﺶ، ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ آﻧﺘﯽاﮐﺴﯿﺪانﻫﺎي آﻧﺰﯾﻤﯽ و ﻏﯿﺮ آﻧﺰﯾﻤﯽ اﻓﺰاﯾﺶ ﻧﺸﺎن دادﻧﺪ. ﺑﯿﺶﺗﺮﯾﻦ ﻣﯿﺰان ﻗﻨﺪ اﺣﯿﺎﮐﻨﻨﺪه 1/58 ﮔﺮم در ﺻﺪ ﮔﺮم ﻣﺎده ﺧﺸﮏ ﺑﺎ 122 درﺻﺪ، وﯾﺘﺎﻣﯿﻦ ث 18/45 ﻣﯿﻠﯽﮔﺮم در ﮔﺮم ﺑﺎ 63 درﺻﺪ، ﭘﺮوﻟﯿﻦ 0/130 ﻣﯿﻠﯽﮔﺮم در ﮔﺮم ﺑﺎ 106 درﺻﺪ و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ آﻧﺰﯾﻢ ﮐﺎﺗﺎﻟﺎز 18/16 ﻣﯿﮑﺮوﻣﻮل در H2O2 در دﻗﯿﻘﻪ در ﻣﯿﻠﯽﮔﺮم ﭘﺮوﺗﺌﯿﻦ ﺑﺎ 249 درﺻﺪ اﻓﺰاﯾﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﺪون ﺗﻨﺶ در ژﻧﻮﺗﯿﭗ 905675 ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪ. ﺑﯿﺶﺗﺮﯾﻦ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ آﻧﺰﯾﻢ ﺳﻮﭘﺮاﮐﺴﯿﺪدﯾﺴﻤﻮﺗﺎز 18/17 واﺣﺪ در ﻣﯿﻠﯽﮔﺮم ﭘﺮوﺗﺌﯿﻦ و ﭘﻠﯽﻓﻨﻞاﮐﺴﯿﺪاز 5/70 واﺣﺪ در ﻣﯿﻠﯽﮔﺮم ﭘﺮوﺗﺌﯿﻦ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﺎ 214 و 42 درﺻﺪ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ژﻧﻮﺗﯿﭗ 901375 ﺑﻮد. ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮي: در ﮐﻞ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﯿﺰان ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻏﺪه، وزن ﻏﺪه در ﺑﻮﺗﻪ و اﻓﺰاﯾﺶ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ آﻧﺘﯽاﮐﺴﯿﺪانﻫﺎي آﻧﺰﯾﻤﯽ و ﻏﯿﺮ آﻧﺰﯾﻤﯽ، ژﻧﻮﺗﯿﭗﻫﺎي 901575 ،905675 و 901375 ﺑﻪﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﻪﻋﻨﻮان ژﻧﻮﺗﯿﭗﻫﺎي ﻣﺘﺤﻤﻞ و داراي ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺑﺎﻟﺎ در ﻫﺮ دو ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻨﺶ و ﻋﺪم ﺗﻨﺶ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪﻧﺪ و ارﻗﺎم ﻣﯿﻠﻮا، ﺟﻠﯽ و ﻣﺎرﻓﻮﻧﺎ ﺑﻪﻋﻨﻮان ارﻗﺎم ﺣﺴﺎس ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ.