روابط بينامتني داستان گنبد سياه با قرآن بر پايه‌ي تحليل لايه‌ي واژگاني

هفت‌پيكر از آثار برجسته‌ي ادبي با بياني رمزي است كه بسياري از ظرفيت‌هاي زباني آن ناشناخته ‌است. ازآنجاكه محتواي يك اثر ائتلافي از معاني واژه‌ها است و نمود واژگاني سبك در اثر به‌مراتب بيشتر از لايه‌هاي ديگر است، واكاوي لايه‌ي واژگاني در كشف ظرفيت‌هاي زباني و پيوند هنري زبان و معنا كارآمدتر است. در اين پژوهش با بررسي لايه‌ي واژگاني به‌ويژه هنرِ واژه‌گزيني، نقش اين سازه‌ي زباني در بازنماييِ روايت ثانوي در داستان «گنبد سياه» مشخص مي‌‌شود. سراينده به‌منظور اثربخشي و درك عميق‌ترِ خواننده از پيام متن، داستان آدم (ع) را به‌موازات داستان گنبد سياه در سطح زيرين روايت مي‌كند. گزينش واژه‌ها متناسب با ارزش آن‌ها در بافت متني و نقششان در پيوند با فرامتن است؛ ازاين‌رو واژه‌هايي كه در بازنمايي روايت ژرف‌ساختي ايفاي نقش مي‌كنند، رمزگاني نمادين هستند كه ازنظر محتوايي، قابليت دريافت‌هاي چندگانه به متن مي‌بخشند و از ديدگاه ساختاري، عامل انسجام در روايت ژرف‌ساخت و تداعي رخدادهاي آن هستند. بسامد و تكرار واژگان به متن قابليت ارجاع به روايت ثانوي را مي‌دهد. استفاده از شگردهايي مانند نقش منادايي، صفت جانشين اسم و آوردن ضمير شخصي قبل از واژه‌ها، شيوه‌هايي مناسب براي برجسته‌سازي رمزگان است.