تحليل رفتار مديريتي امام علي (ع) بر پايه «فاصله قدرت»

بررسي گزاره‌هاي مرتبط با قدرت در متون متقدم، رهيافتي براي شناخت گفتمان‌هاي سياسي و مديريتي شكل گرفته در بستر تاريخ است. تحليل گفتمان‌ها بر اساس فاصله قدرت، مي‌تواند نمايه‌اي از ابعاد فرهنگ سياسي و مديريتي يك سازمان و يا جامعه را ارائه دهد. سرزمين حجاز متقارن با شكل‌گيري سفرهاي تجاري قريش، شاهد بروز گفتمان ثروت‌بنياد بود كه با پيدايش اسلام و سپس استقرار دولت نبوي در مدينه، موقتاً رنگ باخت و جاي خود را به گفتماني ديگر داد؛ گفتمان جديد در دوران حكومت امام علي(ع)، به‌شكلي بي‌سابقه بسط و ترويج داده شد. در مقاله حاضر كه با روش توصيفي تحليلي مبتني بر منابع كتابخانه‌اي سامان‌يافته، دو گفتمان رقيب بر اساس شاخصه‌هاي فاصله قدرت، تحليل شد و در پايان چنين نتيجه‌اي به دست‌ آمد: امام علي(ع) ضمن به چالش كشيدن سيادت ثروتمند بنياد، با روابط حلقه‌وار و نيز فره‌مندنمايي در سازمان سياسي و مديريتي مخالف بود و اساساً به فاصله قدرت، اعتقاد نداشت. بر پايه اين پژوهش، حاصل اتخاذ اين راهبردها، ايجاد يك فضاي سياسي باز براي بيان آزادانه مواضع و انتقادات، شايسته‌گزيني و نيز مبارزه جدي با ويژه‌خواهي در دولت علوي بود كه در دولت‌هاي پيشين و پسين آن، نظير نداشت.