تشريفات سنتي تنظيم وصيت‌نامه و جايگاه آن در وصيت الكترونيكي؛ مطالعۀ تطبيقي در حقوق ايران و آمريكا

در اكثر نظام‌هاي حقوقي دنيا، تنظيم وصيت‌نامه مستلزم رعايت پاره‌اي تشريفات است. اين تشريفات كه به‌طور سنتي ناظر به وصيت‌نامه‌هاي كاغذي است، سبب پيدايش وصيت‌نامه‌هاي رسمي، خودنوشت و سرّي در حقوق ايران و وصيت‌نامه‌هاي رسمي، خودنوشت و محضري در حقوق امريكا شده است. پرسش مهمي كه با پيشرفت فناوري و گسترش ارتباطات الكترونيكي مطرح مي‌شود، اين است كه اگر موصي بخواهد در فضاي الكترونيكي وصيت‌نامه‌اي تنظيم كند، تشريفات سنتي چه جايگاهي در آن خواهد داشت؟ به ديگر بيان، آيا در تنظيم وصيت‌ الكترونيكي از تشريفات سنتي تبعيت مي‌شود يا از آن عدول مي‌گردد؟ در اين مقاله، با روش كتابخانه‌اي، پاسخ اين پرسش ارائه مي‌شود. در اين راستا، ضمن مرور تشريفات سنتي تنظيم وصيت‌نامه، اين فرضيه اثبات مي‌گردد كه در حقوق ايران، تنظيم وصيت‌نامۀ الكترونيكي تابع تشريفات سنتي است؛ تشريفاتي كه به دليل برخي كمبود‌ها در عرصۀ تقنين، مانع از تنظيم الكترونيكي وصيت‌نامه‌هاي رسمي و سرّي شده است. اما در حقوق امريكا مسئله، اختلافي است: از يك سو، پرونده‌هاي مشهور كاسترو و هورتون در رويۀ قضايي و قانون متحدالشكل وصاياي الكترونيكي، دلالت بر تبعيت وصاياي الكترونيكي از تشريفات سنتي دارند و از سوي ديگر، قانون وصاياي نوادا پس از عدول از تشريفات سنتي، تشريفات جديدي را براي تنظيم وصيت‌ الكترونيكي وضع نموده است.