بررسي و تحليل الگوي استقراري دورۀ اشكاني در دشتِ غربي درياچه اروميه، بر اساس سامانه اطلاعات جغرافيايي (GIS)

امروزه باستان شناسان از تجزيه و تحليل فضايي داده هاي محيطي و يافته هاي ميداني باستان شناسي براي روشن شدن الگوهاي پراكندگي سكونتگاه هاي باستاني و ارتباط آن‌ها با محيط طبيعي استفاده مي ك نند. تحليل الگوي استقرار يكي از موضوعات باستان شناسي است كه به‌جاي تمركز بر يك مكان خاص باستاني، منطقه را مورد كاوش قرار مي دهد. تفسير رفتار گذشته انسان در رابطه با وابستگي آن به اجزاي محيط طبيعي و اكولوژيكي در مركز اين نوع تفكر قرار دارد. نتايج اين تحليل‌ها عواملي را كه بر انتخاب محل زندگي اجداد تأثير مي‌گذارند؛ شناسايي مي‌كند؛ مانند دسترسي آسان به زمين‌هاي كشاورزي، آب، منابع دريايي و بهره‌برداري از منابع معدني قابل‌استخراج. امنيت اين بافت جغرافيايي از ديگر عوامل مهم و شناخته‌شده در بستري است كه مي تواند استقرار گروه هاي انساني در يك منطقه را شكل دهد. بر اساس اين روش و با تجزيه‌وتحليل نتايج بررسي ميداني در غرب درياچه اروميه، متغيرهاي جغرافيايي مؤثر بر استقرارهاي دورۀ اشكاني در اين منطقه، موردبررسي قرار گرفت. در بررسي ميداني دشت غربي درياچه اروميه، 14 محوطه از دوره اشكاني شناسايي‌شده بود كه با تجزيه و تحليل نتايج اين بررسي و داده هاي محيطي، الگوي استقرار منطقه بر اساس نقشه هاي GIS ترسيم گرديد. اين نقشه ها بيانگر شرايط آب و هوايي ايده آل، كوه هاي پوشيده از رسوبات غني برف و رودخانه هاي فراواني است كه اين دشت را تغذيه مي كند و قابليت استقرار متوالي را دارد. اين الگوها در دشت غربي درياچۀ اروميه با متغيرهايي چون ارتفاع از سطح دريا، مجاورت با رودخانه ها، نوع آب و هوا، حاصلخيزي خاك، كاربري اراضي، مجاورت با سكونتگاه هاي امروزي و استخراج و تجارت نمك، از ساحل غربي درياچۀ اروميه اندازه گيري شده اند كه نتايج اين مطالعات ميداني در مقاله پيش رو ارائه‌شده است.