طراحي الگوي رشد مسئوليت ‌پذيري دانش ‌آموزان مدارس ابتدايي بر اساس نظريه داده‌ بنياد

هدف پژوهش حاضر، طراحي الگوي رشد مسئوليت ‌پذيري دانش ‌آموزان مدارس ابتدايي بر اساس نظريه‌ داده ‌بنياد بود كه از روش كيفي نظريه‌ برخاسته از داده‌ها يا داده ‌بنياد استفاده شد. شركت‌كنندگان در پژوهش حاضر، روان‌شناسي و مشاوره كودك بودند كه تعداد 21 نفر از ميان آن‌ها به‌صورت نمونه‌گيري نظري براي انجام مصاحبۀ عميق انتخاب شدند. بررسي اعتبار يافته‌ها با روش تطبيق توسط اعضا و انجام مصاحبه‌هاي آزمايشي انجام گرفت. نتايج تحليل اطلاعات كيفي از كدگذاري باز، محوري و گزينشي، بيان‌كننده‌ آن است كه 774 گزاره‌ مفهومي اوليه با 84 مقوله‌ فرعي و 23 مقولۀ اصلي در قالب ابعاد شش‌گانه‌ مدل پارادايمي شامل موجبات علّي (خانواده، يادگيري مشاهده‌اي، آموزش‌ و پرورش، ويژگي‌هاي فردي)، پديده‌ اصلي (رشد مسئوليت‌پذيري، پديده‌اي پيچيده و چندبعدي)، راهبرد (راهبردهاي مربوط به خانواده، راهبردهاي مدرسه‌اي، راهبردهاي آموزشي، راهبردهاي نظارتي، راهبردهاي انگيزشي، تلاش فردي)، شرايط زمينه‌اي (نيازسنجي، آسيب‌شناسي، فرصت‌هاي زمينه‌ساز، ويژگي‌هاي فردي زمينه‌ساز، زيرساخت‌هاي كلان)، شرايط محيطي (عوامل اقتصادي، عوامل سياسي، عوامل اجتماعي، عوامل فناورانه، عوامل ارزشي، عوامل زيست‌محيطي) و پيامدها (پيامدهاي فردي، پيامدهاي اجتماعي)، شناسايي شدند. يكپارچه‌سازي مقوله‌ها بر مبناي روابط موجود بين آن‌ها، حول محور رشد مسئوليت‌پذيري، شكل‌دهنده‌ مدل مفهومي است كه الگوي رشد مسئوليت‌پذيري دانش‌آموزان مدارس ابتدايي را انعكاس مي‌دهد.