روش شناسايي مصداق بناي عقلا

بناي عقلا، رفتار يا ذهنيتي عام است كه در شرايط و اوضاع و احوال يكسان توسط عقلاي عالم صرف‌نظر از آيين و مسلك فكري ايشان، مورد عمل قرار گرفته است. مفهومي كه در دو سده اخير در بين دانشمندان علم اصول فقه جايگاه ويژه‌ايي يافته و در مورد حجيت و اقسام آن گفتگوها فراوان است. در بين فقهاي طراز اول اختلاف‌نظرهايي در مورد شناسايي مصداق بناي عقلا مشاهده مي‌شود. شناخت مصاديق اين مفهوم را بايد سهل ممتنع دانست. اين مقاله در پي اين است كه روش‌هايي كه ممكن است به عنوان روش شناسايي مصداق بناي عقلا مطرح شوند را معرفي و ارزيابي نمايد. روش‌هاي مختلفي همچون رجوع به قوانين كشورهاي ديگر، رجوع به قوانين نمونه و يكنواخت، اصول كلي حقوق و نظر نمايندگان مجلس در اين مقاله مورد ارزيابي قرار گرفته‌اند. رد يا تاييد كامل هر يك از اين روش‌ها اشتباه بوده و مي‌توان از برآيند تمامي اين روش‌ها به عنوان راهكاري براي شناسايي مصاديق بناي عقلا استفاده نمود.