تحليل عوامل افزايش و كاهش جمعيت بر اساس آموزه‌هاي قرآن و حديث

موضوع فرزندآوري در عين حال كه يكي از مهمترين مسائل نهاد خانواده به طور خاص، و نظام اجتماعي به طور عام است، موضوعي عارضي است. شناخت عوامل مؤثر بر زادآوري در يك جامعه، به ويژه در شرايط بحران جمعيتي، از نقش و اهميت بالايي برخوردار است. هدف از اين پژوهش آن است كه بر اساس آموزه‌هاي قرآن و حديث عوامل مؤثر بر زادآوري را مورد بررسي قرار دهد. براي رسيدن به اين هدف، قرآن كريم با روش تدبر و تمامي كتب اربعه روايي مورد مطالعه قرار گرفت و مضامين مرتبط، با گردآوري استنادي مورد تحليل استنباطي اصولي قرار گرفت. با توجه به كثرت مضامين وارد شده درباره مسأله جمعيت، اين مضامين مورد دسته‌بندي قرار گرفت، آنگاه مهمترين و معتبرترين مضامين در هر قسمت انتخاب و مورد استناد قرار گرفت. افزايش يا كاهش جمعيّت تحت تأثير متغيّرهاي فراواني است كه غفلت از شناخت درست اين متغيّرها باعث پيچيده‌تر شدن مسأله و وخيم‌تر شدن اوضاع، مي‌شود. بر اساس يافته‌هاي اين پژوهش مي‌توان مهمترين علل افزايش يا كاهش نسل را به علل فردي، خانوادگي، اجتماعي و سياسي طبقه‌بندي نمود. ازدواج به هنگام، احسان به والدين، استقلال اقتصادي فرزندان، گرايشات ديني و مذهبي، صله رحم و سياستگذاري‌هاي تقويتي و تكميلي هم‌راستا با تكثير نسل، مهمترين عوامل ازدياد نسل در جامعه از منظر آيات، روايات و احاديث هستند. كاهش ازدواج ياافزايش سنّ آن، شيوع عقوق والدين، وابستگي اقتصادي فرزندان، كم‌رنگ شدن اعتقادات ديني در باب فرزندآوري، قطع رحم و سياستگذاري‌هاي هم‌سو با زندگي مجردي، از مهمترين عوامل كاهش يا انقطاع نسل از منظر قرآن و حديث هستند. در نتيجه بيش از آنكه عوامل سياسي را در افزايش يا كاهش جمعيت اثرگذار باشند، عوامل فردي، خانوادگي و اجتماعي را در اين مسأله اثرگذار هستند.