ارزيابي عملكرد مسئولين كتابخانه‌هاي عمومي شهر قم با استفاده از روش بازخورد 360 درجه

هدف: بازخورد 360درجه يكي از روش‌‌هاي ارزيابي است كه به‌دليل استفاده از چند منبع براي ارزيابي افراد، ارزيابي كامل و دقيقي از مهارت‌ها، توانايي‌‌ها، شايستگي‌‌ها، و عملكرد ارزيابي‌شونده ارائه مي‌دهد. هدف پژوهش حاضر ارزيابي عملكرد مسئولان كتابخانه‌هاي عمومي شهر قم با استفاده از روش بازخورد 360درجه است. روش: اين پژوهش از نوع كاربردي است كه از روش پيمايشي-تحليلي براي ارزيابي عملكرد مسئولان كتابخانه‏‌ها در هشت شاخص (مهارت‌‌هاي مديريتي، تصميم‌گيري، نوآوري و تغيير، ارتباط و تعامل، رهبري، مهارت‌هاي تخصصي، مهارت‌هاي رفتاري و كار تيمي) از روش بازخورد 360درجه استفاده كرده است. جامعۀ آماري پژوهش شامل كليۀ مسئولان كتابخانه (12 نفر)، كتابداران (42 نفر) و مسئولان مافوق (2 نفر) در كتابخانه‌‌هاي عمومي شهر قم است. ابزار گردآوري داده‏ها پرسش‌نامۀ براون (با اندكي اصلاحات) در طيف پنج‌درجه‌‌اي ليكرت (از هرگز تا هميشه) با 64 گويه است كه روايي صوري آن توسط اساتيد متخصص تأييد شد و ميزان پايايي آن با استفاده از روش آلفاي كرونباخ 0.97 به دست آمد. ارزيابي عملكرد مديران توسط سه گروه خودارزيابي مديران، كتابداران و مسئولان مافوق مديران كتابخانه در ادارۀ كل كتابخانه‌هاي عمومي استان قم صورت گرفت. براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها از آزمون‌هاي ناپارامتريك نرم‌افزار آماري SPSSV.26 استفاده شد. يافته‌‌ها: نتايج نشان داد كه تمام شاخص‌هاي عملكرد مسئولان كتابخانه‌هاي عمومي شهر قم در وضعيتي مطلوبي قرار دارد و بين خودارزيابي مسئولان كتابخانه و كتابداران و مسئولان مافوق- جز شاخص «رهبري»- تفاوتي معنادار وجود ندارد. شاخص‌هاي «مهارت‌هاي مديريتي»، «تعامل و ارتباط»، و «كار تيمي» در رتبه‌هاي اول تا سوم قرار دارند. شاخص «تصميم‌گيري» نيز با توجه به ميانگين رتبۀ آن داراي كمترين اهميت از ديد پاسخ‌دهندگان است و ميان شاخص‌هاي عملكرد مسئولان كتابخانه هم‌بستگي بالا و معناداري وجود دارد. همچنين، ميان نظرات پاسخ‌گويان بر مبناي متغيرهاي جمعيت‌شناختي سن، جنسيت، ميزان تحصيلات، رشتۀ تحصيلي و سابقۀ كار تفاوتي معنادار وجود ندارد. اصالت/ارزش: تاكنون، پژوهشي دربارۀ ارزيابي عملكرد مسئولان كتابخانه‌هاي عمومي با اين روش صورت نگرفته است. روش بازخورد 360درجه مي‌تواند الگويي مناسب براي تصميم‌گيري دربارۀ عملكرد مسئولان كتابخانه‌هاي عمومي به‌صورت گروهي و انتخاب آن‌ها باشد. لزوم توجه و تفويض اختيار در شاخص‌هايي نظير «تشويق و نوآوري»، «رهبري» و «تصميم‌گيري» با توجه به يافته‌هاي پژوهش در ارزيابي عملكرد مسئولان از موارد موردتأكيد است. همچنين، تدوين و ابلاغ شاخص‌‌هاي ارزيابي عملكرد به كتابداران و مديران كتابخانه‌‌هاي عمومي به‌منظور دستيابي به شناخت بهتر از اين شاخص‌‌ها و بهبود كيفيت عملكرد آن‌ها مي‌‌تواند مفيد واقع شود.