اصلاح ساختاري رفتار رياكارانه با تمركز بر كنشگران مرزي در آموزش‌وپرورش

دوگانه عامليت-ساختار در مورد رفتارهاي رياكارانه جمعي در ميان ايرانيان مدت‌هاست موضوع بحث و مناقشه بوده است. در اين ميان برخي عامليت و برخي ديگر عامل اصلي اين رفتار نادرست را ساختار موجود در جامعه دانسته‌اند. هدف پژوهش حاضر بررسي عميق علل رفتار رياكارانه و ارائه الگويي براي اصلاح آن با تمركز بر نهاد آموزش‌وپرورش است. رويكرد پژوهش كيفي و ميان‌رشته‌اي با استفاده از داده‌هاي جامعه‌شناسي، روانشناسي، حقوق، ادبيات، علوم سياسي، روابط بين‌الملل و ... بوده است. كدگذاري داده‌ها تا اشباع نظري با استفاده از روش تحليل موضوعي ادامه يافت. مقوله‌هاي اصلي در بخش علت رفتار رياكارانه تحت تسلط فرا نظريه ساختار-عمل گيدنز شناسايي مي‌شوند. اين نظريه هنجار اجتماعي را نتيجه كنش عامليتي-ساختاري مي‌داند. به‌اين‌ترتيب در بخش عامليت، ساده‌انگاري بيش‌ازحد رفتار رياكارانه، نفي فرديت و جبر تاريخي و براي مقوله ساختار، انحصار (سازماني) دولتي، استبداد، استفاده ابزاري از دين و خودكامگي برخي مديران، قرار دادن سنت در برابر مدرنيته و احساس نااميدي اجتماعي در برابر بي‌عدالتي‌هاي موجود براي مقوله ساختار پديد آمد. بر اساس الزامات و محدوديت‌هاي آموزش‌وپرورش، ضمن رعايت نظريه  كاملاً ايراني كنشگران مرزي مقصود فراستخواه، مقوله‌هاي اجراي اصل شايسته‌سالاري و تخصيص منابع شايسته ، قرار دادن دروس فلسفه اخلاق و حقوق بشر در سرفصل‌ها، ايجاد فضا براي روانشناسان، تلاش براي احياي سرمايه اجتماعي، استفاده از هر فرصتي براي ايجاد بستري براي مدرنيته، اجراي مديريت دانش و اجماع در انجام كنش‌هاي مدني كارآمد نيز به‌عنوان راهكار پيشنهاد شد.