طراحي الگوي راهبردي تامين امنيت ملي در سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران

در ساختار آنارشي حاكم بر نظام بين‌الملل كه فاقد اقتدار مركزي براي جلوگيري از تجاوز مي‌باشد، اولين هدف كشورها، حفظ امنيت ملي است. بنابراين، مهم‌ترين هدف سياست خارجي ج.ا.ايران، تأمين امنيت ملي مي باشد. هدف از نگارش اين مقاله ارائه الگوي راهبردي تأمين امنيت ملي در سياست خارجي با بهره‌گيري از انديشه‌هاي امام خميني(ره) و مقام معظم رهبري«مدظله-العالي»، اسناد بالادستي، تجربيات گذشته و نيز تجربيات ساير كشورها مي‌باشد. تحقيق حاضر از نوع كاربردي-توسعه‌اي و باروش تحليل محتواي كيفي و اكتشافي انجام شده است. نمونه‌گيري به روش هدفمند و قضاوتي- نسبتي مي‌باشد. حجم نمونه آماري متشكل از 60 نفر از اساتيد و صاحبنظران حوزه امنيت ملي و سياست خارجي بودند. براي تجزيه و تحليل ديدگاه‌هاي امام خميني(ره) و مقام معظم رهبري«مدظله‌العالي» و نيز استخراج رويكردهاي اسناد بالادستي از روش تحليل محتوا استفاده شد. ابعاد، مولفه‌ها و شاخص‌ها از طريق ابزار داده بنياد استخراج گرديد. بر اساس نتايج تحليل بيشترين رتبه ميانگين تاثير را بعد فرهنگي و آخرين رتبه بعد محيط زيست بود. الگو به همراه ابعاد و مولفه‌هاي آن به كمك نرم افزار معادلات ساختاري حداقل مربعات جزئي مورد تحليل قرار گرفت كه شكل اوليه الگو به همراه مقادير اعداد تاثير ذكر گرديده است. در نهايت رابطه بين ابعاد، مولفه‌ها و شاخص‌ها احصاء و الگو در6 بعد، 17 مولفه و 82 شاخص(بعد فرهنگي 3 مولفه و16 شاخص، بعد اجتماعي داراي 4 مولفه و16 شاخص، بعد سياسي 3 مولفه و16 شاخص، بعد اقتصادي 3 مولفه و14 شاخص، بعدنظامي 3 مولفه و13 شاخص و بعد محيط زيست 2 مولفه و7 شاخص) ارائه گرديد.