تحليلي بر ژئوشيمي ‌آلي و ژئوشيمي ‌زيست‌محيطي سازندهاي سرگلو و گرو منطقۀ قاليكوه لرستان

سرگلو و گرو (ژوراسيك-كرتاسه)، دو سازند مهم با محتواي شيل‌هاي ‌نفتي در زاگرس‌اند. بخش مهمي از اين توالي، در ارتفاعات قاليكوه لرستان نهشته شده و حاوي مهم‌ترين منابع هيدروكربني نامتعارف در ايران است. در اين تحقيق به‌منظور ارزيابي توان هيدروكربن‌زايي اين دو سازند، 15 نمونه از شيل‌هاي نفتي اطراف آبراهه‌هاي دائمي دو برش گَشون (G) و پيربادوش (P) رودخانۀ قُليان ازلحاظ پايروليز راك اِوَل آناليز شدند. 15نمونه از رسوبات سطحي رودخانه‌اي و آب، براساس روش‌هاي استاندار نمونه‌برداري و براي تعيين غلظت فلزات سنگين به روش پلاسماي جفت‌شدة القايي، آناليز شدند. با آناليز شيل‌هاي ‌نفتي مشخص ‌شد كه ميانگين كل مواد آلي (TOC) و بيشتر شاخص‌هاي هيدروكربن‌زايي‌ در شيل‌هاي ‌نفتي سازند گرو، بيشتر از سرگلو است. طبق نتايج آناليز عنصري و محاسبۀ شاخص‌هاي آلايندگي در رسوبات، تنوع عناصر سنگين و عامل آلودگي (CF) و ميانگين شاخص ‌بار‌ آلودگي (PLI) در سرگلو، به‌دليل شرايط فيزيكي-شيميايي رسوبات بيشتر از گرو است، ولي ميانگين درجۀ آلودگي (CD) آب در گرو بيشتر و به شرايط محيطي (‌دما، pH‌ آب) مرتبط است. تحليل‌هاي آماري حاكي از تنوع بيشتر عوامل تشكيل عناصر سنگين در رسوبات و آبراهه‌هاي‌ مسير گرو است. درنتيجه آلايندگي محيطي زمين‌زاد در اين منطقه كه فاقد فعاليت انساني است، به غير از ميزان ‌مواد آلي موجود در شيل‌هاي‌ نفتي، به عواملي‌ مانند‌ ‌پتانسيل اكسيداسيون-احيا‌، فرايندهاي واكنشي، نوع سنگ بستر، كاني‌هاي رسي، بافت ‌رسوبات و شرايط محيطي بستگي دارد.